Αποδομώντας την τουριστική αφίσα: σημειωτική ανάλυση στο βασικό μέσο προώθησης του Ελληνικού τουρισμού

#ΙΩΑΝΝΑ ΚΟΥΤΣΟΒΑΣΙΛΗ Αρχιτέκτων Μηχανικός, MSc «Πολεοδοµία-Χωροταξία», Τµήµα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας


Αναπόσπαστο κοµµάτι της µεγάλης διαφηµιστικής εκστρατείας του Ελληνικού Οργανισµού Τουρισµού (Ε.Ο.Τ.), για την προβολή της Ελλάδας στο εξωτερικό, είναι η τουριστική αφίσα. Η αφίσα είναι ένα µέσο που πρωτοεµφανίστηκε στα µέσα του 19ου αιώνα και το οποίο καθιερώθηκε γρήγορα ως εργαλείο επικοινωνίας, προβολής και πληροφόρησης, λόγω της πολλαπλότητας της αλλά και της ευρείας διασποράς της.
Η ελληνική τουριστική αφίσα έκανε την εµφάνιση της στις αρχές του 20ου αιώνα και η κορύφωση της συµπίπτει χρονικά µε την περίοδο που επανιδρύθηκε ο Ε.Ο.Τ. (δεκαετία 1950).
Η τουριστική αφίσα µπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα εικαστικό έργο το οποίο µε τη βοήθεια της φωτογραφίας, της ζωγραφικής, των ψηφιακών εφέ και των σλόγκαν αποτελεί µέσο έκφρασης και επικοινωνίας.
Παράλληλα, αποτελεί από την πρώτη κιόλας περίοδο κυκλοφορίας της ένα ισχυρό εργαλείο µετάδοσης µηνυµάτων και αντιλήψεων. Πρόκειται για ένα εργαλείο, τη σηµασία του οποίου φαίνεται ότι αντιλήφθηκαν από πολύ νωρίς οι αρµόδιοι για την προώθηση του ελληνικού τουρισµού, µε αποτέλεσµα να έχουν εκδοθεί µέχρι σήµερα χιλιάδες τουριστικές αφίσες που εξυπηρετούν το σκοπό αυτό. Ουσιαστικά, αποτελεί το κατ’ εξοχήν µέσο επικοινωνίας του ελληνικού nation brand στη διεθνή σκηνή.
Βασικός σκοπός της παρούσας ανακοίνωσης είναι η ανάλυση του µηνύµατος των έντυπων διαφηµίσεων του Ε.Ο.Τ., πρόκειται για σηµειωτική ανάλυση, η οποία δύναται να πραγµατοποιηθεί µέσα από την αποδόµηση των απεικονιζόµενων θεµατικών και νοηµάτων.Παράλληλα, στα πλαίσια της έρευνας, επιχειρείται ο εντοπισµός της διαδικασίας µέσω της οποίας διαµορφώνεται το nation brand του ελληνικού έθνους, αλλά και ο βαθµός που αυτό συµβάλει στην προσέλκυση ξένων τουριστών.

Στο πρώτο µέρος της εισήγησης, θα γίνει µια σύντοµη ανασκόπηση στην ιστορία της τουριστικής αφίσας και µια επιλεκτική βιβλιογραφική αναφορά στον όρο του nation branding και στη συµβολή του ελληνικού πολιτισµού για τη διαµόρφωση του.
Στο δεύτερο µέρος, θα παρουσιαστούν τα αποτελέσµατα της έρευνας η οποία βασίζεται σε σηµειωτική ανάλυση περιεχοµένου και νοηµάτων µέρους των αφισών που έχουν χρησιµοποιηθεί για την προβολή της χώρας µας στο εξωτερικό.
Στη συνέχεια θα πραγµατοποιηθεί σύγκριση αυτών µε στόχο τoν εντοπισµό διαφορών ή/και οµοιοτήτων ως προς το εύρος της θεµατολογίας που καλύπτουν, τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους, το κεντρικό σλόγκαν, το είδος του προωθούµενου µηνύµατος αλλά και τη προωθούµενη τουριστική πολιτική, ενώ θα γίνει και µια προσπάθεια εντοπισµού των ελλείψεων στις έως τώρα προωθητικές αυτές ενέργειες.
Τέλος, η έρευνα θα καταλήξει σε µια σειρά συµπερασµάτων για την προβολή τόσο της Ελλάδας όσο και του ελληνικού τουρισµού στη διεθνή σκηνή.


1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις: Ιστορικό και θεωρητικό πλαίσιο
Αναπόσπαστο κοµµάτι της µεγάλης διαφηµιστικής εκστρατείας του Ελληνικού Οργανισµού Τουρισµού (Ε.Ο.Τ.), για την προβολή της Ελλάδας στο εξωτερικό, είναι η τουριστική αφίσα. Η αφίσα ήταν µια από τις πρώτες µορφές διαφήµισης (Flask, 2009) και άρχισε να αναπτύσσεται ως µέσο επικοινωνίας στα µέσα του 19ου αιώνα. Ουσιαστικά, δεν είναι τίποτα άλλο από ένα µεγάλο κοµµάτι χαρτί µε κείµενο και εικόνες, συνήθως τυπωµένο, που αναρτάται σε τοίχους ή σε άλλη παρόµοια επιφάνεια (Ηλεκτρονική εγκυκλοπαιδεία Wikipedia, λήµµα: αφίσα, 2013) και χρησιµοποιείται για να διαδώσει ιδέες και να διαφηµίσει προϊόντα.
Στην Ελλάδα, οι πρώτες επαγγελµατικές αφίσες έκαναν την εµφάνιση τους τη δεκαετία 1910-1920, φιλοτεχνηµένες από το καλλιτεχνικό τµήµα της διαφηµιστικής εταιρίας GEO που διηύθυνε ο ζωγράφος και χαράκτης Άγγελος Θεοδωρόπουλος (Ινστιτούτο σύγχρονης ελληνικής τέχνης, 2013). Ενώ, η πρώτη ελληνική τουριστική αφίσα, µε σκοπό την προβολή της χωράς ως τουριστικό προορισµό, έκανε την εµφάνιση της το 1929 και αποτελεί µέχρι σήµερα αναπόσπαστο κοµµάτι αυτού του µηχανισµού προώθησης.
Πολλοί είναι οι καλλιτέχνες που φιλοτέχνησαν τις προωθητικές τουριστικές αφίσες µε τη θεµατολόγια τους να κυµαίνεται από µοντέρνες συνθέσεις µέχρι χαρακτηριστικά φυσικά τοπία, αρχαιολογικά ευρήµατα και όλα εκείνα τα στερεότυπα µε τα οποία ταυτίζεται συλλογικά ο Έλληνας του 20ού-21ου αιώνα και τα οποία είναι αναπόσπαστο κοµµάτι της εθνικής του ταυτότητας. (Κουτσοβασίλη, 2013)
Η εξέλιξη της ελληνικής τουριστικής αφίσας χωρίζεται σε δέκα διαφηµιστικές περιόδους αντίστοιχες µε αυτές των δεκαετιών στις οποίες εντοπίζεται (βλ. παράγραφο 2.1.2), και αποτελεί έκδοση του εκάστοτε κρατικού φορέα για τον τουρισµό. Κατά γενική οµολογία, δε, οι αφίσες αυτές θεωρούνται το βασικό µέσο επικοινωνίας του ελληνικού nation brand στο εξωτερικό. Ειδικότερα, µε τον όρο “nation branding” νοείται η απόδοση συγκεκριµένης ταυτότητας σε µια χώρα ώστε να διαµορφωθεί µια κεντρική ιδέα για τα χαρακτηριστικά της µε στόχο να προσελκύσει επισκέπτες, επενδύσεις ή νέους κατοίκους, να δηµιουργήσει συναισθήµατα ταύτισης και περηφάνιας στους υπάρχοντες κατοίκους (Δέφνερ κ.α., 2012), αλλά και να διαφοροποιηθεί από τις υπόλοιπες (Αλβανούδη, 2012).
Ουσιαστικά, το nation branding αποτελεί την προσαρµογή των τεχνικών που προέρχονται από το χώρο των επιχειρήσεων στην περίπτωση των γεωγραφικών ενοτήτων. Ενώ, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι «δεν σχετίζεται µε τη διαφήµιση ή την πώληση» (Δέφνερ κ.α., 2012: 17), καθώς, όπως αναφέρουν και οι Kavaratzis και Ashworth (2005), οι τόποι δεν είναι προϊόντα.
Για την εφαρµογή του το nation branding χρησιµοποιεί τα χαρακτηριστικά του έθνους και 1 τα στοιχεία του πολιτισµού του τα οποία επαναλαµβάνει και διαµορφώνει (Βλάµης και Dittmar, 2012). Ενώ, αξίζει να σηµειωθεί ότι είναι λάθος να θεωρείται πως ο ρόλος του branding είναι µόνο η δηµιουργία λογοτύπου και σλόγκαν για το υλικό προβολής της πόλης (Kavaratzis, 2009). Όσον αφορά στο ελληνικό nation brand βασίζεται σε ένα από τα συγκριτικά πλεονεκτήµατα της χώρας, τον πολιτισµό της.
Ειδικότερα, όπως είναι ευρέως αποδεκτό, η Ελλάδα διακρίνεται από µακρά πολιτισµική ιστορία, πρόκειται, ουσιαστικά, για «ένα έθνος µε πάνω από 3.000 χρόνια πολιτισµού» (Βλάµης και Dittmar, 2012: 239), στα εδάφη του οποίου πραγµατοποιήθηκε η απαρχή του δυτικού πολιτισµού. Την πολιτιστική κληρονοµιά, λοιπόν, αυτή που διαθέτει, τίθεται να αφοµοιώσει, να τη διαχειριστεί και να την προβάλλει το σηµερινό κράτος, διαµορφώνοντας, παράλληλα, την ελληνική ταυτότητα. !


2. Διερεύνηση του τρόπου προβολής του ελληνικού nation brand
2.1. Επιµέρους ανάλυση των διαφηµιστικών περιόδων (σηµειωτική ανάλυση νοηµάτων)
Με δεδοµένο, λοιπόν, ότι οι εικόνες των αφισών δεν αποτελούν αντανακλάσεις του κόσµου, άλλα «πολιτισµικά και κοινωνικά κατασκευασµένες και νοηµατοδοτηµένες αναπαραστάσεις» (Μπονάρου, 2012: 401), γίνεται άµεσα αντιληπτό πως η ουσία της ανάλυσής τους βρίσκεται στην επικοινωνία και την προσπάθεια απόδοσης των βαθύτερων νοηµάτων τους, τα οποία και θα αναζητηθούν στην ενότητα αυτή µέσω της σηµειωτικής ανάλυσης. Επιγραµµατικά να αναφερθεί ότι η σηµειωτική (ή σηµειολογία) δεν αποτελεί επιστήµη ή ακαδηµαϊκό κλάδο αλλά θεωρητική προσέγγιση µε συνακόλουθη αναλυτική µέθοδο (Barthes, 1979). Πρόκειται, δηλαδή, για µια «γενική θεωρία των σηµείων» (Guiraud, 2004) η οποία εδράζει στο δυτικό τρόπο σκέψης και βασίζεται στην ιδέα ότι ο άνθρωπος σκέφτεται και επικοινωνεί µε σηµεία, δηλαδή µε οτιδήποτε µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να αναπαραστήσει/ περιγράψει κάτι άλλο (Berger όπως αναφέρεται στη Μπονάρου, 2012).


2.1.1. Μεθοδολογία
Η ανάλυση, που εφαρµόζεται για τις ανάγκες της εργασίας αυτής, αφορά στην εικόνα αυτή καθαυτή και βασίζεται τόσο στη σειρά σταδίων σηµειωτικής ανάλυσης που παραθέτει η Echtner (όπως αναφέρεται στη Μπονάρου, 2012) όσο και στο βασικό µοντέλο ανάλυσης οπτικών εικόνων των Collier και Collier (1986). Ενώ, πρόκειται για µια σηµειωτική προσέγγιση που ακολούθησε τόσο η Μπονάρου (2012) για την ερµηνεία των ελληνικών τουριστικών καρτποστάλ όσο και η Καπουλίτσα (2011) για τη σηµειωτική ανάλυση της ελληνικής τουριστικής κρατικής διαφήµισης. Τα στάδια της προκρινόµενης σηµειωτικής ανάλυσης έχουν ως έξης:
1. Επιλογή ενός αντιπροσωπευτικού σώµατος δεδοµένων.
Στην προκειµένη, το υλικό έρευνας αποτελείται από 46 τουριστικές αφίσες, δηλαδή, από τη µια αφίσα της πρώτης διαφηµιστικής περιόδου και από µια σειρά πέντε αφισών της κάθε επόµενης περιόδου, όπως αυτές θα παρουσιασθούν παρακάτω. Κριτήριο για την επιλογή του δείγµατος αποτέλεσε τόσο το προσωπικό ενδιαφέρον για κάποιες από αυτές όσο και το ότι θεωρήθηκαν οι πιο αντιπροσωπευτικές από το δείγµα της εποχής τους.
2. Προσεκτικό και επαναλαµβανόµενο κοίταγµα του οπτικού υλικού.
3. Ορισµός και τµηµατοποίηση των σχετικών επιµέρους στοιχείων της ανάλυσης. Αναγνώριση των πιο σηµαντικών επιµέρους στοιχείων της κάθε αφίσας, αποµονώνοντας τα και διασπώντας, έτσι, το σύνολο σε µέρη. Στην παρούσα µελέτη για την κάθε αφίσα θα αναζητηθούν τα επιµέρους στοιχεία της για δύο κατηγορίες (τεχνική τεκµηρίωση, εικόνα).
Την κατηγορία της τεχνικής τεκµηρίωσης συνθέτουν: το θέµα απεικόνισης, ο τόπος απεικόνισης, το κείµενο της αφίσας, η θέση του κειµένου (κορυφή, βάση, αλλού), η γλώσσα, η γραµµατοσειρά (κεφαλαία, πεζά) και το χρώµα της γραµµατοσειράς.
Αντίστοιχα η κατηγορία της εικόνας χωρίζεται σε τρεις υποκατηγορίες: αυτή του κειµενικού είδους, αυτή των δεικτών τροπικότητας και αυτή των περιγραφικών διαστάσεων της.
Όσον αφορά στο κειµενικό είδος µπορεί να είναι φωτογραφία ή ζωγραφική – γραµµικό σχέδιο ή γραφιστική.
Οι δείκτες τροπικότητας που αναζητούνται είναι ο κορεσµός χρωµάτων (έγχρωµο, ασπρόµαυρο), η χρωµατική διαφοροποίηση (πολύχρωµο, µονόχρωµο), η πλαισιοποίηση (µε φόντο, χωρίς φόντο), η αναπαράσταση (αφαιρετική, λεπτοµερής), το βάθος (επίπεδη, προοπτική) και ο φωτισµός (ύπαρξη, απουσία φωτοσκιάσεων) (Καπουλίτσα, 2011).
Ενώ, για την κατηγορία της περιγραφικής διάστασης η υποκατηγοριοποίηση των στοιχείων θα βασιστεί στους Krees και Van Leeuwen (1996) και θα αποτελείται από τις τρεις «µεταλειτουργίες» που αυτοί εντοπίζουν: αυτή των αναπαραστατικών δοµών (αφηγηµατικές, εννοιολογικές), αυτή των διεπιδραστικών δοµών, δηλαδή της σχέσης που δηµιουργείται µεταξύ των στοιχείων της εικόνας και τον θεατή, (επαφή, απόσταση, (προ)οπτική) και αυτή της συνθετικής έννοιας, της σχέσης, δηλαδή, που δηµιουργείται µεταξύ των στοιχείων της εικόνας, (πληροφοριακή αξία, υπεροχή, πλαισίωση).
4. Καταγραφή σε πίνακες των εντυπώσεων σχετικά µε την εµφάνιση των επιµέρους στοιχείων των αφισών.
5. Ταξινόµηση των στοιχείων µε στόχο την κατανόηση των «κανόνων» που διέπουν την προώθηση του ελληνικού τουρισµού.
6. Μελέτη τόσο των επιφανειακών νοηµάτων και όσο και των ερµηνευτικών, όπου είναι εφικτό.


2.1.2. Σηµειωτική ανάλυση αφισών
Η πρώτη περίοδος της ελληνικής τουριστικής αφίσας αποτελείται από µια µόνο αφίσα, την πρώτη αφίσα προώθησης της Ελλάδας (βλ. Εικόνα 1), η οποία εκδόθηκε το 1929 και η οποία αποτελείται από µια φωτογραφία του Παρθενώνα, έργο της φωτογράφου Nelly’s. Σύµφωνα µε τη σηµειωτική ανάλυση της αφίσας το θέµα απεικόνισης είναι η αρχαιολογία και τόπος ένα γνωστό αρχαίο µνηµείο, ενώ το κείµενο, το οποίο είναι ο όρος Ελλάδα στα Γαλλικά, βρίσκεται στο κάτω µέρος της αφίσας µε µαύρα, κεφαλαία, έντονα γράµµατα. Το κειµενικό είδος είναι φωτογραφία, και συγκεκριµένα αρχαιολογικού χώρου, η οποία είναι ασπρόµαυρη, λεπτοµερής, προοπτική µε έντονες φωτοσκιάσεις και η οποία αφηγείται µια κατάσταση. Αναφορικά µε τη σχέση που αναπτύσσεται µεταξύ των στοιχείων της εικόνας συµπεραίνεται πως υπάρχει υπεροχή, ενώ, τέλος, είναι υποκειµενικό εάν η εικόνα µεταδίδει στο θεατή βαθύτερα νοήµατα.





Στη δεύτερη περίοδο, 1931-1940, (βλ. Εικόνα 2) το θέµα των απεικονίσεων διαφοροποιείται από την αρχαιολογία της πρώτης περιόδου και εστιάζει στο τοπίο και τον άνθρωπο, ενώ γίνεται µια πρώτη προσπάθεια έκφρασης της συλλογικότητας και του έθνους µέσω αυτών (Ministry of Culture and Tourism, 2012).
Απεικονίζονται φυσικά παραθαλάσσια και νησιωτικά τοπία µέσα από έγχρωµες, λεπτοµερείς και προοπτικές ζωγραφικές αναπαραστάσεις στις οποίες είναι έντονο το στοιχείο του φωτισµού. Το κείµενο περιορίζεται στον όρο Ελλάδα και σε µερικές περιπτώσεις στο όνοµα του τόπου απεικόνισης, είναι γραµµένο κυρίως στα Γαλλικά, αλλά και στα Αγγλικά, µε κεφαλαία γράµµατα και τοποθετείται στο πάνω ή στο κάτω άκρο της αφίσας. Οι αφίσες της περιόδου αυτής είναι στο σύνολο τους αφηγηµατικές και στις περισσότερες είναι υποκειµενική η ανάπτυξη βαθύτερων νοηµάτων στο θεατή. Σχετικά µε τη σχέση των στοιχειών που συνθέτουν την εικόνα στη πλειοψηφία του δείγµατος έχουν την ίδια βαρύτητα προσθέτοντας στην αφίσα πληροφοριακή αξία, ενώ σε µερικές κάποια στοιχεία υπερέχουν.





Η τρίτη περίοδος, 1941-1950, (βλ. Εικόνα 3) χαρακτηρίζεται από θεµατικές όµοιες µε αυτές των προηγούµενων χρόνων αλλά και από αυτή της παράδοσης. Στην πλειοψηφία τους οι αφίσες που εκδόθηκαν τη δεκαετία του ‘40 αποτελούνται από ζωγραφικές αναπαραστάσεις νησιών και µνηµείων αλλά και παραδοσιακές ζωγραφικές συνθέσεις. Και την περίοδο αυτή η επικρατέστερη γλώσσα των κειµένων είναι τα Γαλλικά, τα οποία συνεχίζουν να περιορίζονται στον όρο Ελλάδα και στον τόπο απεικόνισης, ενώ η τοποθέτηση τους γίνεται πότε στο πάνω µέρος του πλαισίου της αφίσας και πότε στο κάτω. Αναλυτικότερα, όσον αφορά στην εικόνα, και στις ζωγραφικές αναπαραστάσεις που την αποτελούν, είναι έγχρωµη, λεπτοµερής, προοπτική για τις περισσότερες αφίσες, µε έντονη φωτεινότητα και αφηγηµατική αναπαραστατική δοµή. Υποκειµενική, είναι και για αυτή την περίοδο, η µετάδοση πρόσθετων µηνυµάτων, πέρα των προφανών, από τις υπό εξέταση αφίσες.
Ολοκληρώνοντας την ανάλυση της περιόδου αυτής, παρατηρείται πως και η συνθετική έννοια της εικόνας είναι πληροφοριακή, πέρα των δύο πρώτων αφισών που φαίνεται να υπερέχει ένα στοιχείο της σύνθεσης έναντι των άλλων.





Για την τέταρτη περίοδο, την περίοδο από το 1951 έως και το 1960, (βλ. Εικόνα 4) επικρατεί σε γενικές γραµµές το ίδιο κλίµα για τη σύνθεση τουριστικών αφισών. Και σε αυτή την περίοδο, έγχρωµες ζωγραφικές αναπαραστάσεις µε λεπτοµέρεια, προοπτική και ύπαρξη φωτοσκιάσεων αποτελούν το κύριο στοιχείο των αφισών. Οι αναπαραστάσεις συνοδεύονται και πάλι κυρίως από τον όρο Ελλάδα και την περιοχή απεικόνισης και η κύρια γλώσσα είναι τα Αγγλικά, ενώ δεν απουσιάζουν και τα Γαλλικά. Αξίζει να σηµειωθεί πως την περίοδο αυτή γίνεται µια προσπάθεια εισαγωγής σλόγκαν («1951 homecoming year») για τη µετάδοση πρόσθετων µηνυµάτων, άλλα και το ότι οι λέξεις/φράσεις δεν περιορίζονται στο περίγραµµα της εικόνας, γεγονός που αποδεικνύει ότι τα κείµενα αρχίζουν να διαδραµατίζουν σηµαντικό ρόλο για τη µετάδοση µηνυµάτων.
Τέλος, σχετικά µε τις περιγραφικές διαστάσεις των αφισών της δεκαετίας αυτής είναι στη συντριπτική πλειοψηφία τους αφηγηµατικές, (προ)οπτικές µε κάποια από τα στοιχειά τους να υπερέχουν.





Έµφαση στον αρχαίο ελληνικό πολιτισµό δίνεται και την περίοδο 1961-1970, την πέµπτη, δηλαδή, περίοδο (βλ. Εικόνα 5) στην εξέλιξη της ελληνικής τουριστικής αφίσας, ενώ αρχίζουν να εντάσσονται και νέα στοιχειά (π.χ. ιστιοπλοΐα σε συνδυασµό µε το γυναικείο φύλο). Εντύπωση προκαλεί το γεγονός, που διαπιστώνουν και οι Βλάµης και Dittmar (2012: 241) πως «παρά τη Χούντα των Συνταγµαταρχών η Ελλάδα προβάλει τη ξεγνοιασιά, την καλοπέραση, τον ήλιο και τη θάλασσα». Ειδικότερα, επίκεντρο της περιόδου αυτής είναι ο άνθρωπος σε συνδυασµό µε το φυσικό τοπίο και τα µνηµεία της χώρας. Οι περιοχές που απεικονίζονται κυµαίνονται µεταξύ παραθαλάσσιων ή νησιωτικών περιοχών και αρχαιολογικών χώρων. Εντύπωση την περίοδο αυτή κάνει η προσπάθεια αναπαράστασης της Ελλάδας µέσω της γραφιστικής µε σύγχρονες, αφαιρετικές, επίπεδες συνθέσεις αλλά και οι λεπτοµερείς, έγχρωµες φωτογραφίες οι οποίες καθιστούν τη φωτογραφία ως το κυρίαρχο κειµενικό είδος.
Όσον άφορα στο κείµενο ο όρος Ελλάδα συνεχίζει να επικρατεί στις αφίσες είτε στα Αγγλικά, είτε στα Γαλλικά ή ακόµα και στα Γερµανικά, που κάνουν στο διάστηµα αυτό την εµφάνιση τους για την προώθηση της Ελλάδας και στους Γερµανόφωνους τουρίστες. Χαρακτηριστική είναι και η συνέχιση της προσπάθειας της προηγούµενης δεκαετίας για ένταξη σλόγκαν στις διαφηµιστικές αυτές εικόνες («yachting in Greece»).
Επιπλέον, οι αφίσες της δεκαετίας του ’60 είναι κατά κύριο λόγο αφηγηµατικές, χωρίς να απουσιάζουν και οι εννοιολογικές. Και ενώ οι περισσότερες είναι υποκειµενικό εάν µεταφέρουν πρόσθετες αντιλήψεις στο θεατή συναντώνται και αυτές που διατηρούν απόσταση µεταξύ του θεατή και των στοιχείων που αναπαριστώνται.





Την επόµενη δεκαετία, 1971-1980, (βλ. Εικόνα 6) νέα στοιχεία χαρακτηρίζουν τις αφίσες τόσο όσον αφορά στην τεχνική τεκµηρίωση όσο και στην εικόνα, διατηρώντας, όµως τη θεµατολογία των προηγούµενων δεκαετιών.





Πιο συγκεκριµένα, αν και οι άνθρωποι, το τοπίο και η αρχαιολογία συνεχίζουν να αποτελούν τις θεµατικές των αφισών αυτής της περιόδου διαφέρει σε µεγάλο βαθµό ο τρόπος προσέγγισης τους, για παράδειγµα απεικονίζονται ζευγάρια στην παραλία αλλά και τουρίστες σε επαφή µε τους ντόπιους. Το τοπίο απεικόνισης εξακολουθεί να αφορά σε παραθαλάσσιες περιοχές, ενώ το κείµενο περιορίζεται ακόµα στον όρο Ελλάδα, στην περιοχή απεικόνισης και συνεχίζει µε δειλά βήµατα την ένταξη σλόγκαν. Κύρια γλώσσα των κείµενων είναι τα Γαλλικά, µε τα Γερµανικά αλλά και τα Ελληνικά, που πρωτοεµφανίζονται, να ακολουθούν. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, είναι επίσης, η επιλογή της γραφιστικής, µέσα από τη σύνθεση µεικτών θεµάτων, αλλά και φυσικά της φωτογραφίας, για την προώθηση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Αναλυτικότερα, οι αφίσες της περιόδου αυτής αποτελούνται άλλοτε από έγχρωµες, λεπτοµερείς, προοπτικές φωτογραφίες µε αφηγηµατική αλλά και εννοιολογική δοµή, µε κάποια από τα στοιχεία τους να υπερέχουν και µε τη διεπιδραστική τους δοµή να διαφέρει σε καθεµιά, και άλλοτε από σύγχρονες γραφιστικές αναπαραστάσεις, είτε λεπτοµερείς είτε αφαιρετικές, µε εννοιολογική δοµή, τα στοιχεία των οποίων παρουσιάζουν πλαισίωση ή υπεροχή.


Τη δεκαετία του ’80 (βλ. Εικόνα 7) η φωτογραφία αποτελεί το µόνο κειµενικό είδος που χρησιµοποιείται στη σύνθεση των τουριστικών αφισών. Πρόκειται για φωτογραφίες µε το θέµα τους να κυµαίνεται µεταξύ αρχαιολογίας, καθηµερινότητας, ανθρώπων και τοπίου, ενώ απεικονίζονται παραθαλάσσιες περιοχές χωρίς να διευκρινίζεται το ποιες ακριβώς είναι. Οι φωτογραφίες αυτές είναι στο σύνολο τους έγχρωµες, λεπτοµερείς, προοπτικές µε έντονες φωτοσκιάσεις, οι οποίες είτε αφηγούνται µια κατάσταση είτε είναι εννοιολογικές. Στις περισσότερες από αυτές υπάρχει ένα τουλάχιστον στοιχείο που υπερέχει, ενώ η σχέση που αναπτύσσουν µε το θεατή είναι άλλοτε (προ)οπτική, άλλοτε επαφή ενώ δεν απουσιάζει και η απόσταση.
Εντύπωση, τέλος, µπορεί να προκαλέσει πως την περίοδο αυτή το κείµενο που συνοδεύει τις φωτογραφίες είναι µόνο ο όρος Ελλάδα, µε έντονα γράµµατα, στα Αγγλικά, στα Γαλλικά και στα νεοεισαχθέντα Ιταλικά.





Την επόµενη διαφηµιστική περίοδο, από το 1991 έως και το 2000 δηλαδή, η διαφηµιστική προώθηση του Ε.Ο.Τ. γίνεται περισσότερο εµφανής (βλ.





Οι αφίσες απεικονίζουν πλέον διάφορες ελληνικές τοποθεσίες και στοιχεία πολιτισµού µε θεµατικές ανάλογες των προηγούµενων ετών (αρχαιολογία, τοπίο). Οι φωτογραφίες είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία αφηγηµατικές µε υποκειµενική τη µετάδοση νέων αντιλήψεων στους θεατές τους και µε πληροφοριακή κυρίως αξία. Αναφορικά µε τους δείκτες τροπικότητάς τους όλες είναι έγχρωµες, λεπτοµερείς, προοπτικές και µε ύπαρξη φωτοσκιάσεων. Ενώ, όσον άφορα στο κείµενο που της συνοδεύει συνεχίζει ακόµα να περιορίζεται στον όρο Ελλάδα και στην ονοµασία του τόπου απεικόνισης. Το κείµενο αυτό, τοποθετείται και την περίοδο αυτή στα άνω ή κάτω όρια του κάδρου της αφίσας και είναι γραµµένο στα Ελληνικά, τα Αγγλικά και σε µια ακόµα νέα γλώσσα, τα Ρώσικα.
Συνεχίζοντας, τη σηµειωτική ανάλυση των ελληνικών τουριστικών αφισών, εξετάζεται η ένατη διαφηµιστική περίοδος, 2001-2010, (βλ. Εικόνα 9) η οποία αποτελεί και σηµείο σταθµό κυρίως όσον αφορά στο κείµενο των προωθητικών αυτών µέσων.
Πιο συγκεκριµένα, τη δεκαετία αυτή, αν και οι θεµατικές συµπίπτουν µε αυτές των προηγούµενων χρόνων (τοπίο, άνθρωποι, αρχαιολογία) και το κειµενικό είδος που υπερισχύει είναι η φωτογραφία, παρατηρείται µια σηµαντική εξέλιξη στο κείµενο το οποίο εκτός από τον όρο Ελλάδα αποτελείται και από κάποια φράση/σλόγκαν που συνοδεύει τον όρο αυτό και εξυπηρετεί στη µετάδοση πρόσθετων µηνυµάτων πέρα των προφανών.
Το κείµενο είναι γραµµένο αποκλειστικά στην Αγγλική γλώσσα, ενώ η τοποθέτηση του δεν περιορίζεται στα όρια του πλαισίου. Εντύπωση, προκαλεί, όµως την περίοδο αυτή και το γεγονός πως εάν και οι φωτογραφίες είναι όλες έγχρωµες, λεπτοµερείς και προοπτικές µε έντονο το στοιχείο της φωτεινότητας, το χρώµα που κυριαρχεί είναι το γαλάζιο.
Τέλος, οι περισσότερες αφίσες έχουν αφηγηµατικό χαρακτήρα και διατηρούν απόσταση µεταξύ θεατή και εικονιζόµενων στοιχειών, κάποια από τα οποία φαίνεται να υπερέχουν.





Η τελευταία υπό εξέταση περίοδος (βλ. Εικόνα 10) της ελληνικής τουριστικής αφίσας είναι αυτή που διανύουµε και άρχισε το 2011. Και στις προωθητικές εκστρατείες της περιόδου αυτής συναντάµε αφίσες που αποτελούνται από έγχρωµες, λεπτοµερείς, προοπτικές φωτογραφίες µνηµείων, παραθαλάσσιων αλλά και ορεινών περιοχών, οι οποίες ακολουθούνται από σλόγκαν τα οποία περιέχουν τον όρο Ελλάδα και είναι γραµµένα, διάσπαρτα µέσα στο πλαίσιο της αφίσας, αποκλειστικά στα Αγγλικά («You in Greece», «Greece all time classic. Welcome Home»).
Ενώ, τέλος, και οι αφίσες αυτών των διαφηµιστικών καµπανιών είναι κατά κύριο λόγο αφηγηµατικές, (προ)οπτικές µε τα στοιχεία τους να έχουν την ίδια βαρύτητα στη σύνθεση.







2.2. Σύγκριση αφισών
Έχοντας ολοκληρώσει, εποµένως, τη σηµειωτική ανάλυση των αφισών που αποτελούν το δείγµα της έρευνας, είναι πλέον εφικτή η εξαγωγή ασφαλών συµπερασµάτων για τις οµοιότητες ή/και τις διαφορές που παρουσιάζουν οι αφίσες ως προς το εύρος της θεµατολογίας που καλύπτουν, τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους, το κεντρικό σλόγκαν, το είδος του προωθούµενου µηνύµατος αλλά και την επιλεγµένη τουριστική πολιτική.
Αναλυτικότερα, αναφορικά µε το εύρος της θεµατολογίας παρατηρείται πως σχεδόν σε όλες τις διαφηµιστικές περιόδους αναπτυχθήκαν παρόµοιες θεµατικές µε τη διαφορά ότι άλλαζε η συχνότητα εµφάνισης τους από τη µια δεκαετία στην άλλη. Πιο συγκεκριµένα, τα θέµατα που αποτυπώνονται στις εκάστοτε αφίσες αφορούν στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, κυρίως παραθαλάσσιων ή νησιωτικών περιοχών, στους αρχαιολογικούς χώρους και σε πολιτιστικά µνηµεία, τα οποία όµως δεν απεικονίζονται ως µεγαλειώδη άλλα ως άπλα αξιοθέατα, στους ανθρώπους και σε στιγµιότυπα της καθηµερινότητας και των ρυθµών της ζωής στην ελληνική ύπαιθρο.
Ενώ, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και η Αντωνοπούλου (2012: 253), «παρατηρείται µετατόπιση από την επιλογή της µιας αφίσας µε πολυθεµατικό concept στις πολλές διαφορετικές αφίσες µε µονοθεµατικό concept». Σχετικά µε το κειµενικό είδος, παρατηρείται πως στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι αφίσες αποτελούνται από αφηγηµατικές φωτογραφίες οι οποίες είναι έγχρωµες, λεπτοµερείς, µε βάθος και στόχο έχουν τη µεταφορά πληροφορίας, ενώ ο βαθµός µετάδοσης αντιλήψεων στον θεατή είναι υποκειµενικός. Χαρακτηριστικό, επίσης, της συντριπτικής πλειοψηφίας των εικόνων που συνθέτουν τις αφίσες είναι η φωτεινότητα και η δηµιουργία έντονων φωτοσκιάσεων σαν τα περισσότερα θέµατα να έχουν φωτογραφηθεί κάτω από «έναν λαµπρό φωτεινό ήλιο». Παράλληλα, ένα ακόµα σηµαντικό στοιχείο είναι πως το κυρίαρχο χρώµα των εικόνων είναι το γαλάζιο του ουρανού και της θάλασσας, σε συνδυασµό µε το λευκό της παραδοσιακής κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής και το ζωηρό πράσινο της βλάστησης, ενώ τα χρώµατα των κειµένων συνήθως είναι µπλε/γαλάζια, λευκά ή κίτρινα.
Προφανώς η επιλογή των χρωµάτων σε συνδυασµό µε την έντονη φωτεινότητα είναι µια προσπάθεια διαµόρφωσης του στερεότυπου «ήλιος και θάλασσα».
Όσον αφορά στο κεντρικό σλόγκαν που προβάλλεται σε κάθε αφίσα προκύπτει σε γενικές γραµµές πως µέχρι και το 2000 αποφεύγεται η χρήση κάποιου συνθήµατος, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, όπως φαίνεται και από τη σηµειωτική ανάλυση. Η ύπαρξη πρόσθετων µηνυµάτων, πέρα του όρου Ελλάδα και της περιοχής που απεικονίζεται, αρχίζει την ένατη περίοδο της τουριστικής αφίσας και ειδικότερα το 2004 και συναντάται έκτοτε σε έξι διαφορετικές καµπάνιες, οι οποίες είναι:

«Live your myth in Greece»,
«Explore your senses»,
«Greece: the true experience»,
«Greece 5000 years old: A Masterpiece you can afford»,
«kalimera»,
«You in Greece»,
«Welcome Home».

Ειδικότερα, κατά την περίοδο 2004-2008 παρατηρούνται επιθετικές καµπάνιες οι οποίες στοχεύουν τόσο στην έκκληση των συναισθηµάτων των υποψήφιων επισκεπτών όσο και στη διέγερση των προσδοκιών τους, παροτρύνοντας τους µέσω της διαφήµισης να βιώσουν το ελληνικό όνειρο το οποίο βιώνουν τότε και µεγάλα κοµµάτια της ελληνικής κοινωνίας (Αντωνοπούλου, 2012).
Αντίθετα, το 2010 το κεντρικό σλόγκαν δεν είναι άλλο από µια βασική λέξη της ελληνικής καθηµερινότητας «kalimera» το οποίο µπορεί να θεωρηθεί αρκετά αδιάφορο. Ενώ, από το 2011 οι διαφηµιστικές καµπάνιες γίνονται αµιγώς προσωποκεντρικές («You in Greece», «Welcome Home») και καλούν τον υποψήφιο ταξιδιώτη όχι να ταυτιστεί µε τον ελληνικό τρόπο ζωής αλλά να καθορίσει ο ίδιος τη στάση του απέναντι στο φάσµα των δυνητικών εµπειριών που του προσφέρει η Ελλάδα «αντλώντας τις εµπειρίες που ο ίδιος χρειάζεται για την προσωπική του ικανοποίηση» (Αντωνοπούλου, 2012: 255).
Εντύπωση, τέλος, προκαλεί και η ποικιλία που παρουσιάζει η γραµµατοσειρά που χρησιµοποιείται για την αποτύπωση των κείµενων στις αφίσες, µιας και σχεδόν σε κάθε αφίσα είναι διαφορετική, γεγονός το οποίο εµποδίζει τη δηµιουργία µιας ενιαίας εικόνας και την υποστήριξη ενός ενιαίου brand.
Αντίθετα, το είδος του προωθούµενου µηνύµατος δε διαφέρει από τη µια περίοδο στην άλλη τόσο έντονα όσο το κεντρικό σλόγκαν.
Σε γενικές γραµµές, λοιπόν, οι αφίσες ανάλογα τη θεµατική τους στοχεύουν να επισηµάνουν στο θεατή πως η Ελλάδα είναι η κοιτίδα του ευρωπαϊκού πολιτισµού, ότι η λαϊκή παράδοση αποτελεί αναπόσπαστο κοµµάτι της ελληνικής ταυτότητας αλλά και το γεγονός ότι οι Έλληνες χαρακτηρίζονται για τη φιλοξενία τους.
Το µήνυµα, όµως, που υπερέχει όλων είναι πως η Ελλάδα είναι ο ιδανικός προορισµός των 4S.
Συνεπάγεται, εποµένως, από αυτά τα προωθούµενα µηνύµατα πως η τουριστική πολιτική που προωθεί το ελληνικό κράτος αφορά κατά κύριο λόγο στο θαλάσσιο τουρισµό, αλλά και στον πολιτιστικό και θρησκευτικό, αν και από το 2005 επιχειρείται στροφή στην ανάδειξη και άλλων εναλλακτικών µορφών τουρισµού: γαστρονοµικό, αστικό, αθλητικό, τουρισµό υγείας-ευεξίας, συνεδριακό.


2.3. Εντοπισµός ελλείψεων
Μελετώντας το αντιπροσωπευτικό δείγµα των αφισών, λοιπόν, και των δέκα διαφηµιστικών περιόδων εντοπίζονται και έκδηλες απουσίες (ή έστω περιορισµένες παρουσίες).
Αρχικά, αξίζει να επισηµανθεί ο περιορισµένος αριθµός αναπαραστάσεων περιοχών της ηπειρωτικής Ελλάδας, µιας και στη συντριπτική πλειοψηφία του δείγµατος το τοπίο απεικόνισης είναι παραθαλάσσια ή νησιωτική περιοχή. Ελάχιστα είναι και τα φθινοπωρινά ή χειµερινά τοπία, τα οποία συναντάµε µονο στην τελευταία περίοδο, καθώς, όπως ήδη εντοπίστηκε, η προωθούµενη τουριστική πολίτικη άφορα στο θαλάσσιο τουρισµό.
Επιπλέον, απουσιάζουν εντελώς τα σύγχρονα επιτεύγµατα της χώρας, όπως είναι τα έργα των ολυµπιακών αγώνων του 2004 και η γέφυρα του Ρίου-Αντιρρίου, αλλά και οι σύγχρονες πολιτισµικές δράσεις, για παράδειγµα βραβεία κινηµατογραφικών ταινιών, θεατρικές παραστάσεις, φεστιβάλ, βραβευµένα έργα αρχιτεκτονικών γραφείων αλλά και η µεσογειακή γαστρονοµία.
Παράλληλα, αισθητή είναι η απουσία προβολής καθηµερινών πολιτισµικών στοιχείων που θα διαφοροποιούσαν την Ελλάδα από τους αντίστοιχους µεσογειακούς προορισµούς που και αυτοί διαθέτουν το πακέτο «ήλιος και θάλασσα».
Ένα τέτοιο στοιχείο θα µπορούσε να είναι, όπως παραθέτουν και οι Βλάµης και Dittmar (2012), ένας πλανόδιος έµπορος της πλατείας Μοναστηρακίου µε φόντο την Ακρόπολη.
Στο σηµείο αυτό, αξίζει να αναφερθεί πως η Ακρόπολη αποτελεί έναν από τους σηµαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους που συναντάµε κατ’ εξακολούθηση στις τουριστικές αφίσες, ο οποίος, όµως, απεικονίζεται µε τέτοιο τρόπο που αποδεικνύει την έλλειψη δηµιουργικότητας, φαντασίας αλλά και ενδιαφέροντος για µια πιο µελετηµένη προβολή.
Παντελώς, απουσιάζει, και η ανάδειξη του «αθλητικού τουρισµού», ενός τουριστικού τοµέα στον οποίο η Ελλάδα έχει συγκριτικό πλεονέκτηµα ως προς τις ανταγωνίστριες χώρες, µιας και προσφέρεται για την ανάπτυξη όλων των µορφών «αθλητικού τουρισµού» τόσο σε ατοµικό επίπεδο όσο και σε οµαδικό επίπεδο. Η ανάπτυξη αυτής της εναλλακτικής µορφής τουρισµού θα εξυπηρετήσει το στόχο του δωδεκάµηνου τουρισµού, θα ενισχύσει τη διεθνή προβολή της χώρας, θα δώσει τη δυνατότητα αξιοποίησης των Ολυµπιακών ακινήτων που παραµένουν αναξιοποίητα µέχρι σήµερα και θα συνδέσει το brand της χώρας µε τη λαµπρή αθλητική της ιστορία. (Αντωνοπούλου, 2012)
Μια ακόµα µορφή εναλλακτικού τουρισµού που δεν προωθείται όσο θα έπρεπε από τις διαφηµιστικές τουριστικές αφίσες είναι αυτή του «τουρισµού πολυτελείας».
Πιο συγκεκριµένα, αυτή η µορφή τουρισµού συναντάται στις καµπάνιες «Greece: the true experience» και «Kalimera» αλλά µε υποβαθµισµένη συµµετοχή στην καµπάνια και µε θολά µηνύµατα. Η χώρα µας παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα έναντι των γειτονικών της χωρών και σε αυτό τον τοµέα, δεδοµένου ότι διαθέτει καταλύµατα τα οποία µπορούν να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις τέτοιων τουριστών, αλλά µπορεί να δηµιουργήσει και πολλά περισσότερα στα πλαίσια ενός ολοκληρωµένου σχεδίου για τον τουρισµό. Αισθητή, τέλος, είναι η απουσία της ταύτισης (ανθρώπινη και ειδικά παιδική απουσία) (Καπουλίτσα, 2011) αλλά και στοιχείων ικανών να διεγείρουν τις αισθήσεις του θεατή και να αποκαλύψουν και άλλες πτυχές της Ελλάδας. Τέτοια στοιχεία θα µπορούσαν να είναι το χιούµορ και ο ροµαντισµός. !


3. Συµπεράσµατα
Οι αφίσες αποτελούν από την πρώτη κιόλας περίοδο κυκλοφορίας τους ένα ισχυρό εργαλείο µετάδοσης µηνυµάτων και αντιλήψεων. Πρόκειται για ένα εργαλείο, τη σηµασία του οποίου φαίνεται ότι έχουν αντιληφθεί από πολύ νωρίς οι αρµόδιοι για την προβολή της Ελλάδας στο εξωτερικό, µε αποτέλεσµα να έχουν εκδοθεί µέχρι σήµερα χιλιάδες τουριστικές αφίσες που θα εξυπηρετήσουν το σκοπό αυτό. Οι αφίσες, εκτός των άλλων, αποτελούν και το κύριο µέσο επικοινωνίας του ελληνικού nation brand στη διεθνή σκηνή.
Τα συµπεράσµατα, όµως, που συνεπάγονται από αυτή την ανακοίνωση αποδεικνύουν πως παρά το γεγονός ότι οι αρµόδιοι έχουν αντιληφθεί τη δυναµική του ρόλου της αφίσας για την προώθηση της χώρας, δεν τη διαχειρίζονται σωστά.
Αναλυτικότερα, µετά την ανάλυση του δείγµατος των αφισών, όπως αυτή παρουσιάστηκε παραπάνω, προκύπτει ότι η προβολή της Ελλάδας βασίζεται σε οπτικά µηνύµατα ανάδειξης των περιβαλλοντικών και πολιτιστικών πόρων της χώρας. Παράλληλα, όλες αυτές τις δεκαετίες εντοπίζεται µια διαχρονική κατασκευή του στερεότυπου «ήλιος και θάλασσα και αρχαίος πολιτισµός» µέσω της συµβολοποιητικής δράσης της εικόνας.
Επιπλέον, όπως παρατηρεί και η Καπουλίτσα (2011) αν και το χρονικό, πολιτιστικό και πολιτικό περιβάλλον επηρέασε τον τρόπο αναπαράστασης, δεν καθίσταται εφικτή η ανάγνωση της ιστορίας του τόπου µέσα από την παρατήρηση των αφισών, δεδοµένης της ειδυλλιακής απεικόνισης των τοπίων.
Παρ’ όλα αυτά, όλες οι αφίσες επιχειρούν να προσεγγίσουν τον υποψήφιο καταναλωτή- τουρίστα, µε ήπια, διακριτικά και πολύσηµα µηνύµατα τα οποία εστιάζουν στην έκκληση του θυµικού και διεγείρουν τα συναισθήµατα. Όπως, διαπιστώνει και η Αντωνοπούλου (2012) ίσως αυτός ο τρόπος προσέγγισης να επιχειρεί την ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτηµάτων της χώρας, ως προς τις προσφερόµενες εµπειρίες, έναντι των ανταγωνιστριών χωρών.
Μια ακόµα αρνητική διαπίστωση που πηγάζει από την έρευνα είναι ότι οι διάφορες αφίσες εξαντλούνται σε αναπαραστάσεις δηµοφιλών προορισµών και δεν έχει δοθεί προσοχή στην ανάδειξη της τοπικής ταυτότητας των διαφόρων περιοχών της Ελλάδας.
Τέλος, διαφαίνεται µια ανοργάνωτη και χωρίς συνοχή διαχείριση της εικόνας της χώρας και του τουρισµού της, µιας και οι µέχρι τώρα αφίσες είναι ασύνδετες µεταξύ τους.
Ενώ, και πολλά αξιόλογα στοιχεία προηγούµενων διαφηµιστικών περιόδων εγκαταλείπονται, µε τα λιγότερο επιτυχηµένα να επαναλαµβάνονται πιο συχνά.


Ευχαριστίες
Η παρούσα έρευνα πραγµατοποιήθηκε στα πλαίσια του µαθήµατος επιλογής «Δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου και βιώσιµη ανάπτυξη» του Π.Μ.Σ. «Πολεοδοµία-Χωροταξία» του Τµήµατος Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστήµιου Θεσσαλίας, το ακαδηµαϊκό έτος 2013-2014, µε διδάσκοντες τους Α. Δέφνερ, Ν. Καραχάλη και Ε. Ψαθά, τους οποίους ευχαριστώ για τη συνεργασία και την καθοδήγηση. !


ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
(1) Σύµφωνα µε τον Smith (2000) τα χαρακτηριστικά ενός έθνους δε διαφέρουν από την ταυτότητά του και µπορεί να είναι ένα συλλογικό όνοµα, ένας µύθος κοινών προγόνων, συσχετισµός µε µια συγκεκριµένη πατρίδα και αίσθηση αλληλεγγύης για σηµαντικούς τοµείς του πληθυσµού.


Βιβλιογραφία
Ελληνόγλωση

Αλβανούδη, Π. (2012) “Το nation branding και η σηµασία του πολιτισµού στη διαµόρφωση εθνικής επικοινωνιακής στρατηγικής”, µεταπτυχιακή διπλωµατική εργασία, Σχολή Κοινωνικών Επιστηµών, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο
Αντωνοπούλου, Π. (2012) “Προβολή του ελληνικού brand στο εξωτερικό: Ανάλυση του µηνύµατος στις έντυπες διαφηµίσεις του ΕΟΤ” στο Δέφνερ, Α. και Καραχάλης, Ν. (επιµ.)(2012), σελ: 253-268
Βλάµης, Χ. και Dittmar, J. (2012) “Το τέλος του κρατικού ελέγχου στο brand-image του έθνους: Heroculture και τουρισµός” στο Δέφνερ, Α. και Καραχάλης, Ν. (επιµ.)(2012), σελ: 235-252
Barthes, R. (1979) Μυθολογίες-Μάθηµα, Αθήνα: Ράππα
Δέφνερ, Α. και Καραχάλης, Ν. (επιµ.) (2012) Marketing και branding τόπου: Η διεθνής εµπειρία και η ελληνική πραγµατικότητα, Βόλος: Πανεπιστηµιακές εκδόσεις Θεσσαλίας
Δέφνερ, Α., Καραχάλης, Ν. και Μεταξάς, Θ. (2012) “Το µάρκετινγκ του τόπου στην Ελλάδα: H διαδικασία και η πρακτική ενός πολυεπιστηµονικού αντικειµένου” στο Δέφνερ, Α. και Καραχάλης, Ν. (επιµ.) (2012), σελ. 17-37
Guiraud, P. (2004) Η σηµειολογία, Αθήνα: Δαίδαλος
Καπουλίτσα, Ξ. (2011) “Ελληνική κρατική τουριστική διαφήµιση (Ε.Ο.Τ.): Σηµειωτική ανάλυση αφισών”, µεταπτυχιακή διπλωµατική εργασία, Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας, Φλώρινα
Κουτσοβασίλη, Ι. (2013) “Οργανωµένοι τουριστικοί οικισµοί: 10+1 παραδείγµατα σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής”, ερευνητική εργασία, Τµήµα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας, Βόλος
Μπονάρου, Χ. (2012) Οπτικός Πολιτισµός και Τουρισµός, Αθήνα: Παπαζήση
Smith, D. A. (2000) Εθνική Ταυτότητα, Αθήνα: Οδυσσέας !



Ξενόγλωση

Collier, J. and Collier, M. (1986) Visual anthropology: Photography as a research method, Albuquerque: University of New Mexico Press
Flask, D. (2009) “Development of the poster” διαθέσιµο στο [προσβάσιµο 18.07.2015]
Kavaratzis, M. and Ashworth, G.-J. (2005) ‘City branding: an effective assertion of identity or a transitory marketing trick?’, Tijdschrift Voor Economische en Sociale Geografie, 96 (5): 506–514
Karavatzis M. (2009) ‘What can we learn from city marketing practice?’, European Spatial Research and Policy, 16 (1):41-58
Krees, G. and Van Leeuwen, T. (1996) Reading images: The grammar of visual design, New York: Routledge
Ministry of Culture and Tourism (2012) Greek tourism posters: A journey in time through art, Athens: Greek National Tourism Organisation !



Διαδικτυακές πηγές

Ελληνικός οργανισµός τουρισµού (2012) διαθέσιµο στο [προσβάσιµο 18.07.2015]
Ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια Wikipedia (2013) διαθέσιµο στο [προσβάσιµο 18.07.2015]
Ινστιτούτο σύγχρονης ελληνικής τέχνης (2013) διαθέσιµο στο [προσβάσιµο 18.07.2015]
#Εισήγηση στο 4ο συνέδριο πολεοδομίας - χωροταξίας στο Βόλο

διαβαστε περισσοτερα

Κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά η καινοτομία των «Farmers' Markets»

Τις θεσμικές εκκρεμότητες που δεν επιτρέπουν τη δημιουργία των «Farmers" Markets», δηλαδή μιας αγοράς αγροτών-παραγωγών όπου οι τελευταίοι θα πωλούν τα προϊόντα τους απευθείας στον καταναλωτή χωρίς τους μεσάζοντες και προφανώς σε χαμηλότερες τιμές, επισημαίνει ο Πρόεδρος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας κ .Κώστας Αγοραστός, σε επιστολή του προς τον αρμόδιο υπουργό
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Ευάγγελο Αποστόλου.
Επίσης, ο κ. Αγοραστός τονίζει στον κ. Αποστόλου την αναγκαιότητα τροποποίησης του νομικού πλαισίου "περί υπαιθρίου εμπορίου" νόμος 4264/14 και ειδικότερα στην μείωση των διοικητικών προστίμων και ειδικότερα αυτού των 5.000 ευρώ για έλλειψη άδειας.
Αναλυτικά η επιστολή του Προέδρου της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας:


Αξιότιμε κ. Υπουργέ
Θέτουμε υπόψη σας τα παρακάτω:
Οι Περιφέρειες της χώρας ανταποκρίθηκαν στη θεσμοθέτηση ενός νομοσχεδίου που μακροχρόνια ήταν ο πόθος των αγροτών και είναι η ψήφιση του νόμου 4235/14 (άρθρο 56) που αναφέρεται στις "Αγορές Παραγωγών-Οικοτεχνία".

Η αναγκαία αυτή καινοτομία για την ανάπτυξη της αγροτικής οικονομίας δηλαδή των Farmers" Markets , μιας αγοράς αγροτών-παραγωγών όπου οι τελευταίοι θα πωλούν τα προϊόντα τους απευθείας στον καταναλωτή χωρίς τους μεσάζοντες και προφανώς σε χαμηλότερες τιμές, κινδυνεύει δυστυχώς να μείνει μόνο στα χαρτιά γιατί η περιβόητη Κ.Υ.Α που απαιτείται για την υλοποίηση του νομικού πλαισίου του άρθρου 56 του ν.4235/14 και η οποία προβλέπεται στο άρθρο 62 (παρ.5αα, 5ββ, 5γγ) των Υπουργών Εσωτερικών, Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας και Αγροτικής Οικονομίας για τον καθορισμό των δικαιολογητικών και την τηρούμενη διαδικασία για την εν γένει λειτουργία, εκκρεμεί χωρίς προφανή λόγο.

Επίσης εκκρεμεί η προβλεπόμενη από το άρθρο 62, παράγραφος 5β, απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης για τα είδη των προϊόντων οικοτεχνίας, τους όρους και τις προϋποθέσεις παραγωγής τους, απόφαση που είναι συναφής με την προηγούμενη Κ.Υ.Α. καθώς η διάθεσή τους προβλέπεται να γίνεται και στις αγορές παραγωγών.


Η σημερινή κατάσταση που επικρατεί σε όλη την επικράτεια με την πώληση αγροτικών προϊόντων "χωρίς μεσάζοντες" δημιουργεί μεγάλα προβλήματα τα οποία πέρα από τα ανταγωνιστικά που έχουν να κάνουν με τις προστριβές με τους εμπόρους του οργανωμένου-εστεγασμένου εμπορίου, ανακύπτει και ουσιαστικό πρόβλημα ότι στον χώρο αυτόν δραστηριοποιούνται όχι μόνο παραγωγοί αλλά και νομικά πρόσωπα με την μορφή κάποιου είδους εμπορικής εταιρίας. Με το υφιστάμενου νομικό πλαίσιο "περί υπαιθρίου εμπορίου" νόμος 4264/14 δεν επιτρέπεται αυτή η δραστηριότητα και τα διοικητικά πρόστιμα από την σχετική νομοθεσία είναι εξοντωτικά,


Με την ευκαιρία σας τονίζουμε και την αναγκαιότητα τροποποίησης του νομικού πλαισίου "περί υπαιθρίου εμπορίου" νόμος 4264/14 και ειδικότερα στην μείωση των διοικητικών προστίμων και ειδικότερα αυτού των 5.000 ευρώ για έλλειψη άδειας. Επίσης να μπορούν και οι νέοι παραγωγοί να λαμβάνουν όπως και παλαιότερα παραγωγικές άδειες υπαιθρίου πλανόδιου εμπορίου γιατί η πώληση των προϊόντων τους μόνο στο χωράφι ή και σε λαϊκές αγορές δεν επαρκεί και πώς είναι δυνατόν να επιτρέπεται η χορήγηση πλανοδίου εμπορίου σε μη παραγωγούς δηλαδή σε ασκούντες εμπορία.
Είμαστε στην διάθεσή σας για οιανδήποτε περαιτέρω διευκρίνιση ή πληροφορία επί του θέματος.»

Τι είναι η «Αγορές των Αγροτών» (Farmer’s Market)

Η «Αγορά των Αγροτών» ή αλλιώς η «Αγορά Παραγωγού» (διεθνώς: Farmer Market) είναι «αγορά όπου αποκλειστικά ο παραγωγός πουλά τα προϊόντα του κατ’ ευθείαν στον καταναλωτή, χωρίς καμία απολύτως διαμεσολάβηση στη διακίνηση των προϊόντων του, υπό την προστασία και εποπτεία των τοπικών αρχών, σε συνθήκες οργάνωσης και έλεγχου».
Ο σκοποί του θεσμού είναι «η διαμόρφωση συνθηκών προσφοράς και ζήτησης σε όφελος των παραγωγών και των καταναλωτών, παράκαμψη της οποιασδήποτε ενδιάμεσης επιβάρυνσης στο τελικό προϊόν, διαμόρφωση της πιο κλειστής κατά το δυνατόν ψαλίδας μεταξύ τιμών παραγωγού και καταναλωτή, περιθωριοποίηση της κερδοσκοπίας, συμπίεση των τιμών των αγαθών σε ανταγωνιστικά επίπεδα και ομαλοποίηση της αγοράς στον αγροδιατροφικό τομέα, ενισχύοντας τα εγχώρια προϊόντα και την αύξηση της ζήτησης συντελώντας στην υποκατάσταση των εισαγόμενων με κατεύθυνση την αυτάρκεια σε τοπική και γιατί όχι σε εθνική κλίμακα».

Προοπτικό σχέδιο μόνιμης εγκατάστασης δημοτικής «Αγοράς Αγροτών», στην Μανιτόμπα του Καναδά (Le Marche Saint-Norbert Farmers' Market, Manitoba, Πηγή: Hilderam Thomas Frank Cram, Αρχιτέκτονες Τοπίου)

«Αγορά Αγροτών σε ειδικά διαμορφωμένο αστικό κενό στο Ντένβερ του Κολοράντο ΗΠΑ (Πηγή: Nicolas Cascarano, Αρχιτέκτων)

Σε τι διαφέρουν οι «Αγορές των Αγροτών» από τις Λαϊκές αγορές

Χαρακτηριστικά των «Αγορών Παραγωγού» και οι διαφορές τους από τις Λαϊκές Αγορές συνοψίζονται στα παρακάτω:


1. Προσκομίζονται και προσφέρονται γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα από εγχώριες εκμεταλλεύσεις και κατά προκαθορισμένη διοικητική περιοχή.
2. Προϊόντα ένδυσης, υπόδησης, είδη οικιακής χρήσης, παιγνίδια, κλπ, δεν ανήκουν στην κατηγορία των «αγροδιατροφικών προϊόντων».
3. Γίνεται σαφής διαχωρισμός μεταξύ «Αγροτών Παραγωγών» και «Επαγγελματιών πωλητών», με τους τελευταίους να μην συμμετέχουν αλλά και να μην χάνουν το δικαίωμα συμμετοχής τους σε λαϊκές αγορές ή άλλες ανοικτές αγορές. Δεν αποκλείονται οι αγρότες πωλητές. Αποκλείονται οι μη αγρότες «χονδρέμποροι», οι «μεταπράτες», οι «λιανοπωλητές» και διάφοροι μη παραγωγοί «γυρολόγοι».
4. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν οι αποκλειστικοί κατά κύριο επάγγελμα αγρότες ή όσων το κύριο ετήσιο οικογενειακό εισόδημα προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα (εγγεγραμμένοι σε μητρώα παραγωγών)
5. Η είσοδος δεν είναι ελεύθερη σε όλους τους παραγωγούς, παρά μόνον σε όσους πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που ορίζουν το σχετικό θεσμικό πλαίσιο και οι κανόνες λειτουργίας (π.χ. Προέλευση προϊόντος, Πιστοποίηση βιολογικής, Αριθμός Μητρώου Αγρότη, ΑΦΜ, Ταμειακή μηχανή, κλπ, είναι μερικές από τις προϋποθέσεις).
6. Η καλλιεργητική δραστηριότητα των δικαιούχων αγροτών και η παραγωγή των προϊόντων τους λαμβάνουν χώρα μέσα στα γεωγραφικά όρια της περιοχής (Δήμος ή Αντιπεριφέρεια) την οποία η κάθε οργανωμένη «Αγορά Παραγωγού» καλείται να εξυπηρετεί.
7. Διεθνώς, πρόκειται για μόνιμες εγκαταστάσεις σε επιλεγμένους με χωροταξικά και πληθυσμιακά κριτήρια χώρους εντός μίας ή περισσότερων διοικητικών γεωγραφικών περιοχών (Δήμος, Επαρχία, Αντιπεριφέρεια) και με πλήρη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων λειτουργίας και ελέγχων στις Περιφέρειες και τους Δήμους.
8. Λειτουργούν κάτω από κατάλληλο για τον σκοπό και «ανεξάρτητο» θεσμικό καθεστώς.Απαιτείται Ειδικό Νομικό Πλαίσιο διϋπουργικού χαρακτήρα (ΥΠΑΑΤ, Υπ. Ανάπτυξης & Εμπορίου, ΥΠΕΚΑ και Υπ. Υγείας) βάσει του οποίου σαφώς θα διαφοροποιείται ο ρόλος και ο σκοπός τους από τις γνωστές Λαϊκές αγορές των οποίων τον Διοικητικό και Εποπτικό έλεγχο τον ασκούν οι Οργανισμοί των Λαϊκών Αγορών και τα Διοικητικά Συμβούλια των Οργανισμών.
9. Αντίθετα, οι χωροθετημένοι και ειδικά σχεδιασμένοι χώροι των «Αγορών Παραγωγού» έχουν δημόσιου χαρακτήρα, ενώ παραχωρούνται «έτοιμοι» από τους ΟΤΑ, έναντι μικρού αντιτίμου (συμβολική εισφορά ή ανταποδοτικού τέλους). Η αγροτική συμμετοχή μπορεί να είναι ατομική, οικογενειακή, ομαδική ή συνεταιριστική.
10. Το περιεχόμενο και η ιδέα «δημιουργίας» των «Αγορών των Αγροτών» εμπεριέχει την κοινωνικοοικονομική διάσταση (οικονομικό όφελος υπέρ παραγωγού και καταναλωτή, δημιουργία συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού, καλύτερη επόπτευση της δημόσιας υγείας, περιορισμός φαινομένων κερδοσκοπίας και ανάπτυξη πιο ουσιαστικής και στενότερης σχέσης μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών).
11. Ανάλογα με το μέγεθος και την επιφάνεια που καλύπτουν διαθέτουν τις κατάλληλες υποδομές όπως Διαγραμμίσεις, Σημάνσεις, Ηλεκτροδότηση (& φωτισμό), Υδροδότηση, Πυρόσβεση, Αποχέτευση, Σταθμό καυσίμων, Περίφραξη, Πύλες εισόδου/εξόδου αγροτικών οχημάτων με φυλάκιο, Παρκινγκ επισκεπτών και αγροτικών οχημάτων, Έτοιμους αριθμημένους πάγκους έκθεσης προϊόντων, Υπόστεγα, Ψυκτικές εγκαταστάσεις, Κάδους απορριμμάτων ανακύκλωσης και μονάδα Κομποστοποίησης, Χώρους ξεκούρασης επισκεπτών και αγροτών, Πρώτες βοήθειες, Αναψυκτήριο και Αίθουσα προβολών & διαλέξεων, Δημόσιες τουαλέτες, Κτίριο διοίκησης & πληροφόρησης, Γεωτεχνικών, Φορολογικών, Υγειονομικών & ελεγκτών ΕΦΕΤ, κλιμάκιο Καθαρισμού και Δημοτικής αστυνομίας, Διαδικτυακή σύνδεση, Χώρους και μέσα συγκέντρωσης δωρεάν προϊόντων για Κοινωφελή Ιδρύματα, Σωματεία, Εκκλησία, και Οργανισμούς,Διαμορφωμένους χώρους με καλλωπιστικό πράσινο, ανεμοφράκτες και δενδροφυτεύσεις σκιάς, ανάγλυφους χλοοτάπητες για picnic, κλπ.
12. Ακόμη και στα κέντρα των μεγαλουπόλεων, σε μικρότερη κλίμακα, οι αγορές παραγωγών μπορούν να εξυπηρετούν το κοινό από στεγασμένες ή ημιυπαίθριες εγκαταστάσεις (στο εξωτερικό έχει προβλεφτεί η χρήση αστικών κενών, οικόπεδων και χώρων πρασίνου μετά από ειδική διαμόρφωση)
13. Οι «Αγορές Παραγωγού» παραμένουν ανοικτές σε καθημερινή βάση σε αντίθεση με τις λαϊκές αγορές οι οποίες λειτουργούν μια φορά την εβδομάδα σε μη μόνιμους χώρους, προκαλούν σωρεία περιβαλλοντικών προβλημάτων σε πολλαπλάσιο αστικό χώρο από όσον χρειάζονται, είναι συνεχώς μετακινούμενες όπως δυστυχώς ορίζουν οι κατά τόπους δημοτικές αρχές και με τις ανάλογες χρεώσεις, ιδιαίτερα εξοντωτικές. ‘Είναι γνωστό ότι διάφορες «δημοτικές χρεώσεις και τέλη» μετακυλίονται τελικά στις τιμές καταναλωτή, αλλοιώνοντας την όλη «φιλοσοφία» περί των «φθηνότερων αγαθών».
14. Όποιος παραγωγός συγκομίζει τα προϊόντα του και πληροί τις προϋποθέσεις συμμετοχής, μπορεί να τα μεταφέρει στην «Αγορά Παραγωγού» οποιαδήποτε ημέρα και ώρα εφόσον έχει διασφαλίσει τον απαραίτητο χώρο (αριθμημένη θέση) εντός της αγοράς και μετά από προσυνεννόηση με τη διαχείριση (με ενημέρωση του κοινού περί του είδους και της ποσότητας του προϊόντος, πληροφορίες οι οποίες μπορούν να αναρτώντα στο διαδίκτυο και στις υπηρεσίες του δήμου, από την προηγούμενη ημέρα).
15. Ο καταναλωτής ενημερώνεται και γνωρίζει εκ των προτέρων ότι οποιαδήποτε ημέρα και ώρα αποφασίζει να επισκεφθεί τον χώρο, θα βρει τα προϊόντα άμεσης ανάγκης ή κάποια απ’ αυτά. Στο εξωτερικό υπάρχει συνεχής διαδικτυακή πληροφόρηση για τη διαθεσιμότητα των αγαθών, το είδος του προϊόντος και τις κυμαινόμενες τιμές ημέρας (για κάθε μία «Αγορά των Αγροτών» ξεχωριστά, η οποία επιβάλλεται να είναι συνδεμένη με το διαδίκτυο με δική της ιστοσελίδα, και με συνεχή ροή προϊόντων και τιμών).
16. Οι «Αγορές Παραγωγών» λειτουργούν ουσιαστικά ως ανοιχτά σούπερ μάρκετ αγροτικών προϊόντων (ολόκληρη την ημέρα και εβδομάδα) με προσκόμιση προϊόντων από τους ίδιους τους παραγωγούς (φρούτα, λαχανικά, συντηρημένα, αποξηραμένα, όσπρια, κλπ) και εκτίθενται ταξινομημένα και χωροθετημένα εντός των εγκαταστάσεων της αγοράς κατά κατηγορία, σε βιολογικά, συμβατικά, φυτικής ή ζωικής παραγωγής, σε υπόστεγα, ή θέσεις παρκινγκ (πώληση από την καρότσα), κλπ.
17. Οι «Αγορές Παραγωγών» παρέχουν την ευκαιρία στους αγρότες αλλά και στους καταναλωτές, να εμπορεύονται είδη αγροτικών προϊόντων που είναι δυσεύρετα, υπηρετούν ιδιαίτερες διατροφικές απαιτήσεις και διατίθενται σε μικρές ποσότητες, ενώ μέσα από προσωπικές γνωριμίες προμηθευτή και αγοραστή αναπτύσσεται η ζήτηση και δημιουργούνται ευκαιρίες προώθησης εναλλακτικών προϊόντων και ποικιλιών που αλλιώς δεν θα ήταν εφικτές.
18. Για τα αναγκαία στον καταναλωτή προϊόντα που δεν παράγονται στο άμεσο διοικητικό διαμέρισμα της «Αγοράς Παραγωγού» αλλά προέρχονται από απόμακρες αγροτικές περιφέρειες της χώρας, οι παραγωγοί και οι ομάδες παραγωγών που τα παράγουν θα μπορούν να τα προσκομίζουν και να τα πωλούν μετά από ειδική πρόβλεψη και διακανονισμό συμμετοχής.
19. Εισαγόμενα είδη (φρούτα και λαχανικά) θα μπορούν να μεταπωλούνται εντός της «αγοράς των αγροτών» υπό την προϋπόθεση ότι δεν παράγονται εγχωρίως και μόνο μετά από ειδική άδεια και διακανονισμό.
20. Οι «Αγορές των Αγροτών» όπου αυτές έχουν εφαρμοστεί σαν θεσμός και δημιούργησαν μια μικρή ιστορία, αποδείχτηκαν ως οι χώροι διακίνησης της καλύτερης ποιότητας αγροτικών προϊόντων συγκριτικά με άλλους τρόπους εμπορίας και πώλησης (μανάβικα, σούπερ μάρκετ, λαϊκές, κλπ) με πολύ ελάχιστα καταγεγραμμένα περιστατικά αλλοιώσεων. Είναι γενική η αποδοχή ότι τα νωπά αγροτικά προϊόντα «ταλαιπωρούνται» πολύ λιγότερο όταν διατίθενται κατ’ ευθείαν από τους αγρότες στους καταναλωτές μέσα από «Αγορές των Αγροτών», λόγω αποφυγής μακράς αποθήκευσης, ψύξης, πολλών ενδιάμεσων χεριών και διαδοχικών μεταφορτώσεων.
21. Οι αγορές αυτές έχουν δημιουργήσει πολύ καλύτερες συνεργασίες μεταξύ «συγχωριανών» αλλά και παραγωγών ομοειδών προϊόντων, δημιουργώντας κίνητρα για ποιοτικότερη παραγωγή και για καλύτερη οργάνωση των εκμεταλλεύσεων τους, με αναπτυγμένο αίσθημα ανεξαρτησίας και ευθύνης.

Εξαγγελίες Ίδρυσης «Αγορών Αγροτών» τα αίτια και η πραγματικότητα

Είναι πασίγνωστη η αδυναμία ομαλοποίησης της αγοράς των τροφίμων με κυρίαρχη την «κάθετη μείωση οικογενειακών εισοδημάτων σε επίπεδα 40-50% σε περίοδο δύο ετών, χωρίς αντίστοιχη αλλά αντίθετα μηδενική μείωση των τιμών καταναλωτή, μέχρι και προκλητική αύξηση σε πολλά είδη πρώτης ανάγκης». Η οικογενειακή δαπάνη για τρόφιμα έχει αγγίξει απογοητευτικά ύψη για την ελληνική οικογένεια, μεγάλο μέρος της οποίας αφορά (δυστυχώς) εισαγόμενα είδη, με «αμήχανη έως παράλυτη» την παρουσία του κράτους, «αδιάφορο έως αδύναμο» να ελέγξει την μεσάζουσα κερδοσκοπία και φοροδιαφυγή.


Οι υπεύθυνες εξαγγελίες και υποσχέσεις των αρμοδίων για στοχευμένες Παρεμβάσεις των Υπηρεσιών Ελέγχου, της Επιτροπής Ανταγωνισμού, της δημιουργίας Δημοπρατηρίων, δημιουργίες «Αγορών Αγροτών» (Farmer Markets), Μητρώων αγροτών και εμπόρων και οτιδήποτε άλλο «υποχρεούνται να πράξουν» (ως απαίτηση ενός σύγχρονου κράτους) με στόχο και χρέος την προστασία του εισοδήματος, της επισιτιστικής επάρκειας και της δημόσιας υγείας των πολιτών, παραμένουν «φαντεζί» εξαγγελίες «εντυπωσιασμού» και χωρίς απολύτως καμία πρακτική σημασία. Η υλοποίηση οποιασδήποτε κυβερνητικής εξαγγελίας χωρίς να προηγούνται μελέτες σκοπιμότητας και βιωσιμότητας και η οποία απαιτεί «δημόσια δαπάνη» και συμμετοχή, δεν μπορεί να είναι υλοποιήσιμη σε περίοδο κρίσης εάν δεν γίνει κατανοητή ή κριθεί ως «επένδυση ανταποδοτικού χαρακτήρα» με θετικά κοινωνικοοικονομικά οφέλη.

Η προώθηση της ιδέας των «Αγορών των Αγροτών» αποτελεί βασική προϋπόθεση επιτυχίας. Σχετικά γραφικά σε αντικείμενα με ξεκάθαρο μήνυμα και συναισθηματικό περιεχόμενο έχουν τεράστια απήχηση (Πηγή: Design Public)


Βιώματα του Έλληνα Καταναλωτή και η απουσία των Μηχανισμών


Ο γενικά δύσπιστος καταναλωτής βιώνει ήδη πρωτόγνωρες εμπειρίες στη χώρα, η οποία υπήρξε κάποτε αυτάρκης σε τρόφιμα και μάλιστα σε περιόδους εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ευρωζώνης. Ήταν οι εποχές που ο αγροτικός κόσμος αντιπροσώπευε το 20% και πλέον του ενεργού πληθυσμού, το σύνολο σχεδόν της ελληνικής γόνιμης γης καλλιεργούνταν (περί τα 37 εκατομμύρια στρέμματα με τεράστια ποικιλότητα προϊόντων από ντόπιο γενετικό βιοαπόθεμα), η δε κτηνοτροφία αποτελούσε μία από τις βασικές δραστηριότητες και υπήρχε υπερεπάρκεια παραγωγής βασικών τροφίμων (με δυνατότητα διατήρησης εθνικών αποθεμάτων για ημέρες κρίσεων). Η πραμάτεια των αγροτών ανεμπόδιστα έβρισκε τον δρόμο της προς τις αγορές στις πόλεις σε ανταγωνιστικές μάλιστα τιμές (μέσα από παζάρια, λαϊκές, κεντρικές και συνοικιακές αγορές και γυρολόγους).

Αυτά συνέβαιναν χωρίς μεσάζοντες και πριν ακόμη «διογκωθεί» υπέρμετρα το μεταπρατικό εμπόριο, ανατραπούν οι «ισορροπίες προσφοράς και ζήτησης και ανοίξει απαράδεκτα η ψαλίδα τιμών παραγωγού και καταναλωτή». Παρά τα νόμιμα και χορταστικά περιθώρια χονδρεμπορικού και λιανεμπορικού κέρδους που ορίζονταν από μια σειρά αγορανομικές διατάξεις, περιστασιακές διατιμήσεις για επιλεγμένα αγαθά, και τους «συστηματικούς» αγορανομικούς ελέγχους, βαθμιαία όλα τα μέτρα εξασθενούσαν στο όνομα μιας «ελεύθερης αγοράς» η οποία τελικά «τους ξέφυγε σε ουρανούς ασυδοσίας κυκλωμάτων και συμφερόντων»…. Επιπλέον, μέσα σ’ αυτή την εξέλιξη (με ή χωρίς σχεδιασμό) βιώνουμε διαχρονικά τη χαλάρωση και την αδυναμία ενός κράτους να παρεμβαίνει, να αρέσκεται επικοινωνιακά (άρα αντιπαραγωγικά) σε νοοτροπίες εξαγγελιών «άνευ κόστους», να αναλώνεται σε «επεξηγήσεις» και «αναλύσεις» αγροτικής πολιτικής που ποτέ δεν σχεδίασε ή μελέτησε, έτσι για να δικαιολογεί τη δική του απραξία και παραλυσία, τα δύο απολύτως υπεύθυνα συστατικά της σημερινής οικονομικής μιζέριας.

Με την είσοδο της χώρας στην ΕΕ επικράτησε η βαθμιαία υποκατάσταση της εγχώριας παραγωγής και προσφοράς αγαθών από μαζικές εισαγωγές σε «τιμές καταναλωτή Ευρώπης για μισθούς Νότου….». Για τέσσερις και πλέον δεκαετίες καλλιεργήθηκαν ξανά και ξανά τεράστιες εκτάσεις γόνιμης ελληνικής γης με τις ίδιες καλλιέργειες , ζημιώθηκε το περιβάλλον και ο υδροφόρος ορίζοντας και χάθηκε πολύτιμος χρόνος για χάρη των «επιδοτούμενων» καλλιεργητικών πρακτικών, έτσι χωρίς όραμα, χωρίς εθνοκεντρικό σχεδιασμό και χωρίς λογική, αφήνοντας να διαμορφωθεί ένα ιδιάζον «μοντέλο «καταναλωτισμού», αδιαφορώντας για το πού και ποιός παράγει τρόφιμα και το χειρότερο, αγνοώντας το ποιός τελικά ωφελούνταν περισσότερο από τις αδιαμαρτύρητα αποδεκτές ΚΑΠ, σχεδιασμένες από αποφασισμένους βόρειους για ανυποψίαστους νότιους, όπως βεβαιώνεται και εκ του αποτελέσματος».
Στη συνέχεια και μέχρι την τωρινή κρίση, οι τιμές καταναλωτή στην Ευρωζώνη παρέμειναν υψηλές με συνεχώς μειούμενη την αγοραστική δύναμη του Ευρώ μέσα σε ένα «μωσαϊκό» πληθωρισμών με συνεχείς διακυμάνσεις (ξεχωριστά και διαφορετικά και για κάθε κράτος μέλος). Όλα αυτά σε κλίμα μιας αναποφάσιστης, αργής, και εξοργιστικά «ηγεμονευμένης» Ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής, (σαφώς εν γνώσει της), η οποία δείχνει να περιφρονεί την ανάγκη για περιορισμό αυτών των πληθωριστικών διακυμάνσεων και να μην αποτολμά μέτρα τα οποία θα πάψουν να είναι οριζόντια για όλες τις χώρες μέλη, αλλά εκείνα που θα εστιάζουν σε συγκεκριμένες δέσμες «ρύθμισης τοπικών αγορών καταναλωτικών προϊόντων» σε συγκεκριμένα κράτη μέλη, όπως η χώρα μας.      

  Σύγχρονος γυρολόγος Μανάβης και Παραγωγός (Πηγή: Mobile markets)   

Μερικά χρήσιμα συμπεράσματα

Συνυπολογίζοντας τους διαθέσιμους και πολύτιμους φυσικούς πόρους, το ανθρώπινο δυναμικό, το βιοκλίμα και το πολύτιμο φορτίο της αγροτικής βιοποικιλότητας του τόπου, η εικόνα της διατροφικής αφθονίας και αυτάρκειας της χώρας δεν δικαιολογείται να ανήκει στο παρελθόν, αλλά συνεχίζει να παραμένει πάντοτε «εφικτή και με τη δική της δυναμική».


Λόγω της στρεβλής αγροτικής παραγωγής, της ανυπαρξίας εθνικού σχεδίου, της έλλειψης αγροτικού αναπτυξιακού οράματος στην πράξη, του «οργανωτικού χάους και της εμπορικής ασυδοσίας», δεν είναι εύκολο η εικόνα αυτή να αποκατασταθεί άμεσα. Οι μεταρρυθμίσεις στον Γεωργικό Τομέα είναι πολλαπλού χαρακτήρα και απαιτούν δέσμες από μέτρα και παρεμβάσεις μέσα από μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και σε «σοβαρή» οργανωτική βάση. Οι διορθώσεις στο δίκτυο προσφοράς, ζήτησης και διανομής απαιτούν καινοτομίες και εφαρμογές πολιτικών και πρακτικών που έχουν ήδη φέρει εντυπωσιακά αποτελέσματα σε άλλες χώρες της ΕΕ και όχι μόνο. Οι «Αγορές των Αγροτών» αποτελούν μόνο ένα μέρος του όλου, αλλά σίγουρα ελπιδοφόρο εργαλείο διόρθωσης και ρύθμισης, γόνιμο κύτταρο ανάπτυξης ενός υγιούς οργανισμού «διάθεσης των αγαθών».


Η έννοια και η αναγκαιότητα για «Αγορές των Αγροτών» εκτός από τις εξαγγελίες, δεν πέρασαν στο ευρύ κοινό ως κάτι διαφορετικότερο από τις γνωστές σε όλους «λαϊκές αγορές» ούτε κατανοεί ο πολύς κόσμος «την πραγματική διαδρομή» και τα «κριτήρια τιμολόγησης» των προϊόντων την ώρα που ψωνίζει και τα προμηθεύεται. Δεν υπήρξαν μέχρι σήμερα, ερμηνευτικές επεξηγήσεις, ανάλυση σχεδίων και προθέσεων, ούτε κάποια συνέχεια επί του θέματος (όπως άλλωστε συμβαίνει με όλες τις εξαγγελίες εντυπωσιασμού), με αποτέλεσμα να επικρατεί δικαιολογημένα η σύγχυση περί τίνος πρόκειται, πόσο χρήσιμες είναι και πόσο εφικτές μπορούν να φαντάζουν μέσα σε κλίμα βαθιάς οικονομικής δυσπραγίας, μηδενικών δημόσιων επενδύσεων και γενικής παραλυσίας των μηχανισμών. Οι «Αγορές των Αγροτών» δεν είναι τίποτε παραπάνω από ένα «επαρχιακό παζάρι» σε σύγχρονες συνθήκες οργάνωσης. Είναι δημόσια επένδυση ανταποδοτικού χαρακτήρα και θεμελιακή μεταρρύθμιση (π.χ. μαζί με τα Δημοπρατήρια αγροτικών προϊόντων και τη συστηματική χωρίς «ξέφτισμα» εξυγίανση του χονδρεμπορίου και λιανεμπορίου).


Με βάση τα ευμεγέθη κοινωνικοοικονομικά οφέλη που προσφέρουν οι «Αγορές των Αγροτών» μέσα από κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο, καλούνται οι ΟΤΑ να πάρουν τις πρωτοβουλίες, να γίνουν οι ίδιοι «κοινωνοί της ιδέας», φορείς υλοποίησης εθνοκεντρικών αγροδιατροφικών πολιτικών και διαχειριστές του θεσμού.


Στις ΗΠΑ λειτουργούν σήμερα περί τις 8000 οργανωμένες «Αγορές Αγροτών» εγγεγραμμένες σε Μητρώο του Αμερικανικού Υπουργείου Γεωργίας, Υπηρεσία Γεωργικού Μάρκετινγκ….. (USDA/Agricultural Marketing Service), με χαρτογραφικό ευρετήριο σε ομοσπονδιακή κλίμακα προς διευκόλυνση των καταναλωτών. Αναφέρεται αύξηση των αγορών αυτών με ρυθμούς 10% ετησίως, είναι πολύ δημοφιλείς στους καταναλωτές και προσφέρουν φρέσκα και υγιεινά προϊόντα σε συμφέρουσες τιμές. Οι αγορές των αγροτών διεθνώς μετατρέπονται σε διατροφικό κίνημα καιlife style κατά των αλυσίδων ταχυφαγίας (fast food), εισάγοντας την αργοφαγία (slow food) και την προτίμηση για φρέσκα τοπικά προϊόντα.



Η διεθνής εμπειρία διδάσκει ότι οι πρωτογενείς και δευτερογενείς επιπτώσεις για τις τοπικές αγροτικές κοινωνίες και τους καταναλωτές από τη λειτουργία των «Αγορών των Αγροτών» είναι μόνο θετικές με βαθμιαία την «εγκαθίδρυση» ενός νέου και «καθαρού» συστήματος εμπορίας βασικών διατροφικών αγαθών, και υγιεινής διατροφής μακριά από σκοτεινές διαδρομές και τριτοκοσμικές συνθήκες ανεξέλεγκτης διακίνησης και διάθεσης.

Του

Δρα Σταμάτη Σεκλιζιώτη,

διαβαστε περισσοτερα

Αλλαγές στον ΕΛΓΑ από το Νομοσχέδιο για τις βοσκήσιμες γαίες που ψηφίστηκε στη Βουλή.

Ολοκληρώθηκε στη Βουλή η ψήφιση του σχεδίου νόμου για τις «Βοσκήσιμες γαίες Ελλάδας και άλλες διατάξεις» το οποίο οδεύει για δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως προκειμένου να καταστεί νόμος του κράτους.

Με το άρθρο 13 του ψηφισθέντος Νομοσχεδίου εισάγονται βελτιωτικές τροποποιήσεις σε ορισμένα άρθρα που αφορούν στον ΕΛ.Γ.Α επιφέροντας αλλαγές σε ασφαλιστικές εισφορές για συγκεκριμένους τομείς και ρυθμίζοντας τις αποζημιώσεις των ανταποκριτών του Οργανισμού. Οι νέες διατάξεις που εντάχθηκαν στο Νομοσχέδιο ήταν πρωτοβουλία της προηγούμενης Διοίκησης του Οργανισμού και πρώτο μέλημα του νέου Προέδρου κ. Θεοφάνη Κουρεμπέ. Η εφαρμογή τους απαλείφει ανισότητες στην καταβολή της ασφαλιστικής εισφοράς, και εξορθολογίζει τον τρόπο αποζημίωσης των ανταποκριτών του ΕΛ.Γ.Α αναβαθμίζοντας παράλληλα την εξυπηρέτηση των αγροτών ειδικότερα στις περιπτώσεις εκτεταμένων ζημιών.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις αλλαγές:

• Ορίζεται για την καλλιέργεια της ελιάς η ασφαλιστική εισφορά σε ποσοστό 1,5% επί της ασφαλιζόμενης αξίας, εξαιτίας της μεγάλης και σταθερής συνεισφοράς της καλλιέργειας στα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές (30 εκατ. € επί των εσόδων κατ’ έτος), σε σχέση με τις καταβληθείσες για την καλλιέργεια αυτή αποζημιώσεις.
• Προστίθεται και η αλιευτική παραγωγή στις περιπτώσεις που εξαιρούνται από την ασφαλιστική κάλυψη.
• Για τον υπολογισμό της ασφαλιζόμενης αξίας λαμβάνεται υπόψη, εκτός των άλλων, η μέση παραγωγή ανά νομό και ανά στρέμμα ή δένδρο των δηλούμενων καλλιεργειών.
• Αντικαθίσταται το άρθρο 17 του ν. 3877/2010 που αφορά στην εκτιμητική διαδικασία των ζημιών.
• Ρυθμίζονται θέματα που αφορούν τις αποζημιώσεις των ανταποκριτών του ΕΛΓΑ.
• Επεκτείνεται η ενεργητική προστασία της αγροτικής δραστηριότητας τόσο σε κινδύνους που καλύπτονται ασφαλιστικά από τον ΕΛΓΑ (παθήσεις και ασθένειες) όσο και σε κινδύνους που δεν αναφέρονται ρητά στο νόμο 3877/2010, μέσω επιχορηγούμενων δράσεων.

Πατήστε για να διαβάσετε το πλήρες κείμενο του νομοσχεδίου όπως διαμορφώθηκε τελικά στη Βουλή.

διαβαστε περισσοτερα

Στο πρόγραμμα Βοήθεια στο Σπίτι 4,5 εκατ. ευρώ

Στο πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» αποδίδονται από τον λογαριασμό του υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης 4,5 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα προορίζονται για κάλυψη λειτουργικών και λοιπών γενικών δαπανών.
Όπως επισημαίνεται στην απόφαση που δημοσιεύεται σήμερα τα χρήματα θα πρέπει να αξιοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την «εκπλήρωση των όρων της από 02.12.2014 Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Πρόνοιας, του Υπουργείου Εσωτερικών, του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Ε.Τ.Α.Α. ΑΕ), σχετικά με την υλοποίηση του Προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι». Το ανωτέρω ποσό θα αποδοθεί με χρηματική εντολή του Υπουργείου μας, στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων».

διαβαστε περισσοτερα

Ματαίωση μη νόμιμων πληρωμών ύψους 174,7 εκατ. ευρώ το 2012, από το Ελεγκτικό Συνέδριο

 
Σύμφωνα με την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2012, ματαιώθηκαν παράνομες πληρωμές ύψους 174.973.738 ευρώ.

Συγκεκριμένα, στην έκθεση των 550 σελίδων καταγράφονται τα χρηματικά εντάλματα με τα οποία επιχειρήθηκε να πληρωθούν δαπάνες, δημόσια έργα, προμήθειες, αποδοχές, επιδόματα, κ.λπ. που δεν είχαν τις απαιτούμενες νόμιμες προϋποθέσεις.

Πολλές σελίδες της έκθεσης αφορούν τον έλεγχο των δαπανών των δήμων της χώρας, όπου το Ελεγκτικό Συνέδριο πρόλαβε εκατοντάδες μη νόμιμες πληρωμές, ενώ μεγάλο τμήμα της έκθεσης καταλαμβάνουν τα παράνομα χρηματικά εντάλματα πληρωμών για το 2012, αλλά και για προηγούμενα οικονομικά έτη του δήμου Πάτμου, για τα οποία μάλιστα έχουν ξεκινήσει οι εκδώσεις καταλογιστικών πράξεων σε βάρος των υπευθύνων.

Σημειώνεται ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο στον δήμο Πάτμου έκανε και έκτακτο έλεγχο.

Το 2012 υποβλήθηκαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο συνολικά για θεώρηση 453.488 χρηματικά εντάλματα άνω των 182.320.025.392 ευρώ και ματαιώθηκαν μη νόμιμες πληρωμές ύψους 174.973.738 ευρώ.

Οι μη νόμιμες αυτές δαπάνες αφορούν μισθούς, επιδόματα, πρόσθετες αμοιβές, δημόσια έργα, κ.λπ. Δηλαδή αφορούν δαπάνες επαναλαμβανόμενες σε τακτά χρονικά διαστήματα οι οποίες μεταφέρονται και στα επόμενα οικονομικά έτη.

Οι παράνομες δαπάνες του 2012 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, το 2011, παρουσιάζουν αύξηση της τάξεως των 40.368.487 ευρώ.

Σύμφωνα πάντα με την έκθεση, οι άμεσοι και έμμεσοι φόροι (φορολογικά έσοδα) κάλυψαν το 23,49% των συνολικών εσόδων, ενώ αντιστοιχούν στο 22,58% του ΑΕΠ. Υπολείπονται δε του στόχου του προϋπολογισμού, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν υστέρηση έναντι των προβλέψεων κατά 5.771.584.467 ευρώ ή 11,66% του ΑΕΠ.

Το ύψος του χρέους κατά την 31.12.2012 ανερχόταν σε 305.537.202.404 ευρώ ή 157,74% έναντι 367.948.207.034,84 ευρώ ή 176,46% του ΑΕΠ το 2011. Μετά το PSI και τον νέο δανεισμό, η ονομαστική αξία του δημόσιου χρέους μειώθηκε κατά 62,411 δισ. ευρώ.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν ορισμένα χρηματικά εντάλματα που «κόπηκαν» από το Ελεγκτικό Συνέδριο ως μη νόμιμα.

Συγκεκριμένα, επεστράφη αθεώρητο σε δήμο χρηματικό ένταλμα 13.323 ευρώ που αφορούσε στην καταβολή αποζημίωσης λόγω θανάτου, καθώς το ένταλμα είχε εκδοθεί στο όνομα του αποβιώσαντα και όχι των κληρονόμων του, ενώ κρίθηκε μη νόμιμη πληρωμή δαπάνης φαρμάκων σε φαρμακοποιό, καθώς κατά το χρονικό διάστημα που έγινε η προμήθεια των φαρμάκων από τους ασφαλισμένους, είχε ήδη ανακληθεί η άδεια ίδρυσης και λειτουργίας του φαρμακείου, λόγω υπέρβασης του ορίου ηλικίας του φαρμακοποιού.

«Κόπηκε» χρηματικό ένταλμα 1.341 ευρώ καθώς αφορούσε αποζημίωση νυκτερινής εργασίας νυκτοφυλάκων. Το επίμαχο χρηματικό ένταλμα αφορούσε στην καταβολή προσαυξήσεων για εργασία κατά τις Κυριακές και κατά τις νυκτερινές ώρες (392 νυκτερινές ώρες). Όμως αποκαλύφθηκε ότι η δαπάνη αφορούσε στην καταβολή προσαυξήσεων σε υπαλλήλους οι οποίοι ασκούσαν καθήκοντα νυκτοφύλακα και είχαν προσληφθεί για να παρέχουν εργασία κατά τις νυκτερινές ώρες και, συνεπώς, δεν δικαιούνται καμίας προσαύξησης μισθού λόγω της παρεχομένης εργασίας τους κατά τη νύκτα και μέσα στο νόμιμο ωράριο τους.

Δεν εγκρίθηκε ένταλμα 65.380 ευρώ δήμου που αφορούσε σε δαπάνη για εργασίες επισκευής και προμήθειας ανταλλακτικών οχημάτων του δήμου, καθώς τα τιμολόγια των ανταλλακτικών εκδόθηκαν 5 μήνες μετά την τοποθέτηση των ανταλλακτικών στα οχήματα, ενώ «κόπηκε» χρηματικό ένταλμα το οποίο αφορούσε την καταβολή μισθώματος για στέγαση νεοσύστατου δημοτικού παιδικού σταθμού, χωρίς ωστόσο να υπάρχει η απαιτούμενη άδεια ίδρυσης και λειτουργίας του.

Παράλληλα, στον δήμο Πάτμου όπου διενεργήθηκε και έκτακτος έλεγχος για τα προ του 2012 οικονομικά έτη κρίθηκαν αρκετά χρηματικά εντάλματα μη νόμιμα.

Αναλυτικότερα, μεταξύ των άλλων, διαπιστώθηκε μη νόμιμη καταβολή (2003) ποσού 69.600 ευρώ, που αφορούσε σε επιχορήγηση της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, για το λόγο ότι τα ποσά της επιχορήγησης χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη διάφορων αναγκών του δήμου, όπως για την καθαριότητα και την τουριστική προβολή της νήσου, κατά παράβαση της νομοθεσίας, όπως κρίθηκε μη νόμιμη καταβολή (2004) ποσού 22.060 ευρώ, που αφορούσε σε επιχορηγήσεις των Ιερών Μονών Ευαγγελισμού και Θεολόγου και της Ιεράς Εξαρχίας Πάτμου.

Ακόμη, κρίθηκε στον δήμο Πάτμου μη νόμιμη καταβολή 196.684,57 ευρώ που αφορούσε σε δαπάνες επιδείξεων, δεξιώσεων, εορτών κ.λπ., με την αιτιολογία ότι από κανένα στοιχείο με τα οποία εξοφλήθηκαν οι ανωτέρω δαπάνες, δεν προέκυψε ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις που ορίζουν οι διατάξεις του Δ.Κ.Κ., ούτε προέκυψε από τα δικαιολογητικά των δαπανών ότι αυτές ανάγονταν στη λειτουργική δραστηριότητα του δήμου ή ότι συντελούσαν άμεσα ή έμμεσα στην καλύτερη εκπλήρωση των σκοπών του, όπως κρίθηκε μη νόμιμη καταβολή 8.331,80 ευρώ που αφορούσε σε δαπάνη βιντεοσκόπησης των συνεδριάσεων του Δ.Σ.

Τέλος, μη νόμιμη κρίθηκε η καταβολή 77.134,63 ευρώ του ίδιου δήμου, που αφορούσε στη μίσθωση τουριστικών σκαφών.

διαβαστε περισσοτερα

Αυτή είναι η κατανομή των 106 εκατ. ευρώ των ΚΑΠ ανά δήμο – Ποιοι 10 δήμοι παίρνουν λιγότερα (έγγραφο)

Την καταβολή της 12ης δόσης των Κεντρικών Αυτοτελών Πότων (ΚΑΠ) αποφάσισε το υπουργείο Εσωτερικών, καθώς και την κατανομή που θα γίνει ανά δήμο.

H απόφαση είναι συνέχεια της προηγούμενη απόφασης για την κατανομή των 213 εκατ. ευρώ στους δήμους.

Κατά τα άλλα, το συνολικό ποσό των ΚΑΠ που κατανέμεται στους δήμους είναι 106 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, σύμφωνα με την απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών συνολικά 10 δήμοι θα πάρουν λιγότερους ΚΑΠ από όσους δικαιούνται, καθώς γίνεται συμψηφισμός με τα χρέη προς ΔΟΥ και ΙΚΑ.

Πρόκειται για τους εξής Δήμους:

• Αμαρουσίου
• Φυλής
• Αίγινας
• Σαλαμίνας
• Κορυδαλλού
• Πειραιώς
• Περάματος
• Κερατσινίου
• Δελφών και
• Ορχομενού.

Αντίστοιχα, όμως, παρακρατούνται από τα ποσά των δήμων τα χρήματα που αφορούν:

α) Ενιαίο Σύνδεσμο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Δήμων και Κοινοτήτων Ν. Λάρισας (εισφορές έτους 2015) με ποσό 9.700,00 €.

β) Ειδικό Διαβαθμιδικό Συνδέσμου Νομού Αττικής (εισφορές 2ου 3ου και 4ου τριμήνου 2014) με ποσό 243.163,67 €.

γ) Περιφερειακό Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Στερεάς Ελλάδας Α.Ε. των ΟΤΑ (εισφορές 2ου και 3 ου τριμήνου έτους 2015) με ποσό 102.336,89 €.

δ) Σύνδεσμο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη των Πόλεων (εισφορές έτους 2015) με ποσό 164.555,50 €.

ε) Σύνδεσμο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΣΥ. ΔΙ.Σ.Α.) Ν. Μαγνησίας (εισφορές έτους 2014) με ποσό 9.114,28 €.

στ) Σύνδεσμο Προστασίας και Ορθολογικής Ανάπτυξης του Κορινθιακού Κόλπου «Ο ΑΡΙΩΝ» εισφορές έτους 2015) με ποσό 93.011,50 €.

ζ) Σύνδεσμο Δήμων και Κοινοτήτων για την Προστασία της Πάρνηθας (ΣΥΝ. ΠΑ) (εισφορές έτους 2015) με ποσό 29.845,21 €.

η)ΤΕΑΔΚΥ ΤΠΔΚΥ, με ποσά 6.550.782,61 € και 2.183.594,20 € αντίστοιχα, τα οποία αποτελούν υποχρεωτική εισφορά των ΟΤΑ υπέρ ΤΕΑΔΚΥ – ΤΠΔΚΥ για το έτος 2014 και υπολογίστηκαν βάσει των τακτικών εσόδων έτους 2013.

Ο λόγος των δεύτερων αυτών παρακρατήσεων αφορά στην εξόφληση των εν λόγω φορέων.

Για να δείτε αναλυτικά τα ποσά των ΚΑΠ που κατανέμονται ανά δήμο πατήστε ΕΔΩ.

διαβαστε περισσοτερα

Χρηματοδοτήσεις: Τι διεκδικούν οι Δήμοι από την κυβέρνηση

Την αύξηση στο 8,5% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση διεκδικούν οι δήμοι , οι οποίοι προειδοποιούν ότι θα προχωρήσουν σε δυναμικές κινητοποιήσεις αν δεν ικανοποιηθούν τα 24 αιτήματα της Αυτοδιοίκησης Α΄ βαθμού. Η έκτακτη Γενική Συνέλευση της ΚΕΔΕ που πραγματοποιήθηκε σήμερα στην Αθήνα κατάληξε στο εξής ψήφισμα:

Ψήφισμα Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης Κ.Ε.Δ.Ε.

Οι πολιτικές που δημιούργησαν την κρίση και η εφαρμογή των μνημονίων τα τελευταία χρόνια , έχουν οδηγήσει σε μια συστηματική επίθεση σε βάρος της Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού , σε όλα τα επίπεδα.
Στόχος της επίθεσης αυτής είναι η θεσμική , οικονομική και λειτουργική απαξίωση του θεσμού καθώς και των αιρετών εκπροσώπων του.Το σχέδιο απαξίωσης και οικονομικού στραγγαλισμού των Δήμων περιλαμβάνει μεταξύ άλλων :

• Την μείωση της κρατικής χρηματοδότησης μέσω των Κ.Α.Π. σε ποσοστό άνω του 60%.
• Την ανάθεση από το 2011 στους Δήμους δεκάδων νέων αρμοδιοτήτων και υποχρεώσεων, χωρίς παράλληλα να τους δοθούν ούτε οι αντίστοιχοι πόροι, ούτε το απαραίτητο προσωπικό.
• Τη μείωση της ΣΑΤΑ σε ποσοστό άνω του 85%, μέσω της οποίας χρηματοδοτούνταν έργα τοπικής εμβέλειας.
• Τη μη απόδοση των ήδη θεσμοθετημένων πόρων προς τους Δήμους, όπως αυτοί περιγράφονται στο Ν. 3852/2010. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνον το 2016 θα αποδοθούν στους; Δήμους κατά 50% λιγότερα χρήματα από αυτά που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία. Αυτό θα προκαλέσει απώλεια εσόδων άνω των 2,5 δις ευρώ μόνον για την επόμενη χρονιά που έρχονται να προστεθούν στα περισσότερα από 10 δις των προηγούμενων ετών.
• Την κατάργηση χωρίς να ερωτηθούμε μια σειρά από κρίσιμες για τα έσοδα και την ομαλή λειτουργία των Δήμων μας υπηρεσιών, όπως η Δημοτική Αστυνομία, στο όνομα μιας κατ’ επίφαση εξυγίανσης της δημόσιας διοίκησης.
• Τον οικονομικό μας στραγγαλισμό . Οι ανελαστικές δαπάνες των Δήμων το 2016 θα ανέλθουν στα 3,5 δις ευρώ, ενώ η Κεντρική Κυβέρνηση έχει δεσμευθεί μέσω του προϋπολογισμού του 2016 να μας αποδώσει μόλις τα 2,5. Από πού θα καλυφθεί το υπόλοιπο 1 δις ευρώ κανείς δεν γνωρίζει, ενώ είναι δεδομένη και απώλεια εσόδων από τα ανταποδοτικά τέλη για όλους τους Δήμους, λόγω της αδυναμίας νοικοκυριών κι επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους
• Τη σημαντική υστέρηση στη χρηματοδότηση μας για την τρέχουσα χρονιά. Σε σχέση με τα όσα έχουν προβλεφθεί να μας αποδοθούν στον προϋπολογισμό του 2015, ως το μήνα Νοέμβριο μας είχε αποδοθεί μόλις το 70%.
• Την συστηματική αφαίρεση πόρων από τα ταμεία μας. Με νομοθετικές ρυθμίσεις που προωθούνται τους τελευταίους μήνες, αφαιρούνται με σχέδιο θεσμοθετημένοι πόροι των Δήμων ( π.χ. απαλλαγή των παραχωρησιούχων του Δημοσίου από την καταβολή ανταποδοτικών τελών, αφαίρεση του τέλους χρήσης βοσκότοπων από τους Δήμους και παραχώρησή του στις Περιφέρειες , κατάργηση του φόρου ζύθου και των τελών διαφήμισης , κλπ)
• Οι πόροι του Πράσινου Ταμείου ενώ έπρεπε να διατίθενται στους Δήμους, για τη χρηματοδότηση έργων αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ισορροπίας, διατίθενται για την αποπληρωμή του χρέους και δεν επιστρέφουν στις τοπικές κοινωνίες.
• Μας υποχρεώνουν να δανειζόμαστε με υψηλά επιτόκια από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, την ώρα που τα χρήματα του Ταμείου αυτού προέρχονται κυρίως από την Αυτοδιοίκηση.
• Επιχειρήθηκε η δέσμευση των ταμειακών διαθέσιμων των Δήμων με την κατ΄ αρχήν αντιθεσμική μεθόδευση της έκδοσης Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου.
• Μειώνονται διαρκώς οι πόροι για την Αυτοδιοίκηση Α’ Βαθμού μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Το 2015 θα δοθούν στους Δήμους 555 εκατομμύρια ευρώ λιγότερα και το 2016 590 εκατομμύρια, γεγονός που αποκλείει κάθε δυνατότητα για χρηματοδότηση αναπτυξιακών έργων και δράσεων.
• Το 2016 μόνον οι Δήμοι υποχρεώνονται από όλους τους φορείς της Κεντρικής Κυβέρνησης να δημιουργήσουν πλεονάσματα, την ώρα που οι υπόλοιποι φορείς του Κράτους θα εξακολουθήσουν να δημιουργούν ελλείμματα.
• Αναγκάζονται Δήμοι που βρίσκονται σε καθεστώς χρεοκοπίας να αυξάνουν τα ανταποδοτικά τέλη , σε βάρος των τοπικών κοινωνιών, χωρίς η Κυβέρνηση να αναλαμβάνει μια συνολική πρωτοβουλία επίλυσης των χρεών των Δήμων, στο πλαίσιο της συνολικής διευθέτησης του εθνικού χρέους, από τη στιγμή μάλιστα που τα χρέη των Δήμων δεν υπερβαίνουν το 1% του συνολικού δημόσιου χρέους.
• Δεκάδες Δήμοι αδυνατούν να κλείσουν τους προϋπολογισμούς του 2015 , εξαιτίας της καθυστέρησης του Κράτους να ανταποκριθεί στις οικονομικές του υποχρεώσεις.
• Δεκάδες έργα που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ 2007-2013 κινδυνεύουν με ματαίωση και οι αιρετοί της Αυτοδιοίκησης με την καταβολή ποινικών ρητρών κι αποζημιώσεων προς τους εργολάβους.
• Σε μια περίοδο που η Αυτοδιοίκηση αποτελεί τον μόνο θεσμό του Κράτους που στηρίζει τους πολίτες με τις δεκάδες κοινωνικές δομές και υπηρεσίες , καθώς και το έμπειρο προσωπικό που διαθέτει , επιχειρείται από την Κεντρική Εξουσία η υπονόμευση της προσπάθειας μας με την υποχρηματοδότηση καθώς και την απαγόρευση μας να προχωρήσουμε σε προσλήψεις προσωπικού για να στηρίξουμε τη λειτουργία τους.

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση που διαμορφώνεται, η Αυτοδιοίκηση Α’ Βαθμού ενώνει τις δυνάμεις της και στέλνει στην Κεντρική Εξουσία το ξεκάθαρο μήνυμα ΩΣ ΕΔΩ ΚΑΙ ΜΗ ΠΑΡΕΚΕΙ.

• Δεν ανεχόμαστε άλλον οικονομικό στραγγαλισμό των Δήμων μας.
• Δεν ανεχόμαστε να αποφασίζουν άλλοι για μας, χωρίς εμάς.
• Δεν θα δεχθούμε πλέον καμία περαιτέρω υποβάθμιση της λειτουργικής και οικονομικής μας αυτοτέλειας.
• Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να βάλει λουκέτο στους Δήμους μας.

Απαιτούμε από την Κυβέρνηση να σεβαστεί τη θεσμική, λειτουργική και οικονομική μας ανεξαρτησία. Στο πλαίσιο αυτό :
Διεκδικούμε

1. Να μπει τέλος στη μείωση της χρηματοδότησης των Δήμων και να μας αποδοθούν οι πόροι που προβλέπονται από την υφιστάμενη νομοθεσία.
2. Να υπάρξει σαφής νομοθετική πρόβλεψη για απόδοση σε ετήσια βάση ποσοστού 8,5% του ΑΕΠ, για την Αυτοδιοίκηση. Δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη στη χώρα χωρίς ικανή και αποτελεσματική Αυτοδιοίκηση. Το νέο αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας απαιτεί ενεργό συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης και αυτή μπορεί να επιτευχθεί μόνον με σταθερή χρηματοδότηση.
3. Την άμεση κατάργηση του άρθρου 13 του Ν.4337/2015.
4. Την ένταξη όλων των ληξιπροθέσμων υποχρεώσεων των δήμων στο πρόγραμμα αποπληρωμής τους μέσω των εσόδων της δανειακής σύμβασης.
5. Την κατάργηση της απαράδεκτης ΠΝΠ που αφορά τα ταμειακά διαθέσιμα των Δήμων. Τα ταμειακά διαθέσιμα των δήμων να παραμείνουν στην αποκλειστική διαχείρισή τους από τους ίδιους τους δήμους.
6. Μετά την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ καταρρέει το σύστημα παραχώρησης των παραλιών στους δήμους με οικονομικές συνέπειες για τους ίδιους και το Κράτος, που αδυνατεί να τη διαχειριστεί (ναυαγοσωστικό, καθαριότητα κ.λπ). Απαιτείται άμεση νομοθετική ρύθμιση.
7. Την αντιμετώπιση του χρέους των Δήμων της χώρας με την προώθηση μιας μόνιμης και βιώσιμης λύσης, με πρωτοβουλία και ευθύνη της Κεντρικής Κυβέρνησης , με ενιαίο τρόπο αντιμετώπισης με το υπόλοιπο δημόσιο χρέος και όχι με επιπλέον επιβάρυνση των τοπικών κοινωνιών.
8. Την απελευθέρωση των προσλήψεων στους Δήμους , που αφορά προσωπικό που απασχολείται στις κοινωνικές δομές και τις ανταποδοτικές υπηρεσίες.
9. Την άμεση ενεργοποίηση του ΕΣΠΑ 2014-2020, με ειδικό κονδύλι για έργα Δήμων 2 δις ευρώ, όπως έχουμε αναφέρει και στο ψήφισμα του Συνεδρίου της Χαλκιδικής
10. Την ενίσχυση της εξωστρέφειας της Αυτοδιοίκησης μέσα από τη συμμετοχή των ελληνικών Δήμων στο σχέδιο Γιούνκερ, σε ποσοστό τουλάχιστον κατά 10% , καθώς και με τη διευκόλυνση της πρόσβασης τους στην ευρωπαϊκή χρηματοπιστωτική αγορά.
11. Τη δημιουργία ενός νέου ΘΗΣΕΑ, τοπικού αναπτυξιακού προγράμματος που θα αφορά μόνον τους Δήμους. Η απαξίωση των τεχνικών, πολεοδομικών, σχολικών και κοινωνικών υποδομών των Δήμων είναι πολύ μεγάλη με άμεσες επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των πολιτών. Βασικές προτεραιότητες του προγράμματος αυτού θα είναι: α) η υποστήριξη των μικρών ορεινών και νησιώτικων δήμων που κινδυνεύουν να αποκλειστούν από το ΕΣΠΑ β) η χρηματοδότηση δράσεων που δεν είναι επιλέξιμες στο ΕΣΠΑ όπως οι συντηρήσεις και οι επισκευές των υποδομών μας γ) η ανανέωση του μηχανολογικού εξοπλισμού των δήμων δ) η τόνωση της τοπικής απασχόλησης μέσω προγραμμάτων αυτεπιστασίας, τηρώντας πάντα τους κανόνες διαφάνειας και αντικειμενικότητάς. Ο νέος ΘΗΣΕΑΣ θα χρηματοδοτηθεί από τη νέα γενιά παρακρατηθέντων. Επειδή η ανάγκη της χώρας και των δήμων απαιτεί εμπροσθοβαρείς παρεμβάσεις, προτείνουμε να αξιοποιηθούν και οι πόροι του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
12. Σε ότι αφορά το νέο ΕΣΠΑ, διεκδικούμε την ενεργητική συμμετοχή των Δήμων στην υλοποίηση όλων των συγχρηματοδοτούμενων Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.
13. Για τα έργα του ΕΣΠΑ της περιόδου 2007-2013 διεκδικούμε την μεταφορά των έργων που έχουν συμβασιοποιηθεί στο νέο ΕΣΠΑ και την κάλυψη όσων δεν μεταφερθούν από το Εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Παράλληλα, θεωρούμε αναγκαίο να καλύψει η Κυβέρνηση τους Δημάρχους και τα Δημοτικά Συμβούλια από τυχόν αναζήτηση πειθαρχικών και ποινικών ευθυνών για την μη ολοκλήρωση των έργων και τους αναδόχους των έργων από τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν.
14. Τη χρηματοδότηση από την Τεχνική Βοήθεια ενός Προγράμματος Υποστήριξης των Δήμων με σκοπό τη διασφάλιση της διαχειριστικής επάρκειας των Δήμων, την υποστήριξη τους στην ωρίμανση και την υλοποίηση των έργων τους, καθώς και την παροχή τεχνικής βοήθειας και ωρίμανσης μελετών ιδιαίτερα στους μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους.
15. Την άμεση υλοποίηση του Προγράμματος Οργάνωσης και Λειτουργικού Εκσυγχρονισμού των 325 Δήμων, που έχει ενταχθεί μετά από πιέσεις της ΚΕΔΕ στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα» 2014–2020.
16. Την ενίσχυση των Δήμων με το απαραίτητο προσωπικό για την ομαλή λειτουργία των υπηρεσιών τους. Στο πλαίσιο αυτό διεκδικούμε α) τη δυνατότητα πρόσληψης προσωπικού σε ευαίσθητους τομείς ( ανταποδοτικές υπηρεσίες, Καθαριότητα και Κοινωνικές Υπηρεσίες) β) Να ξεκινήσει άμεσα η διαδικασία της εθελοντικής κινητικότητας από τον στενό Δημόσιο τομέα και τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης προς του δήμους, με έμφαση στους ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με τη θέσπιση ειδικών κινήτρων γ) ειδικά για τους ορεινούς και νησιωτικούς δήμους να θεσπιστεί αύξηση της μοριοδότησης της εντοπιότητας δ) ως θέμα αιχμής θεωρούμε την οριστική επίλυση των προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί από την δήθεν ανασύσταση της Δημοτικής Αστυνομίας. Προτείνουμε την εξαίρεση προσλήψεων για την κάλυψη αναγκών της Δημοτικής Αστυνομίας , για όσους Δήμους το επιθυμούν.
17. Την άμεση ανάκληση όλων των απαράδεκτων ρυθμίσεων με τις οποίες μας αφαιρούνται οι εδώ και δεκαετίες θεσμοθετημένοι πόροι ( φόρος ζύθου, ανταποδοτικά τέλη για παραχωρησιούχους Δημοσίου και ΤΑΙΠΕΔ, κ.λπ.)
18. Την ακύρωση του Νόμου που προωθεί η Κυβέρνηση με την οποία περνά η αρμοδιότητα για τη χρήση των βοσκοτόπων από τους Δήμους στις Περιφέρειες.
19. Την αλλαγή των κριτηρίων κατανομής των ΚΑΠ στους δήμους σύμφωνα με πρόταση της Επιτροπής Οικονομικών της ΚΕΔΕ.
20. Την παραχώρηση των τμημάτων των χερσαίων ζωνών που δεν χρησιμοποιούνται για λιμενικές δραστηριότητες των Οργανισμών Λιμένων στους κατά τόπους Δήμους.
21. Την άμεση ψήφιση του νομοσχεδίου «σκούπα» του υπουργείου Εσωτερικών με ενσωματωμένες τις παρατηρήσεις που έχει διατυπώσει η ΚΕΔΕ.
22. Την οικονομική ενίσχυση των Δήμων της χώρας που σηκώνουν το κύριο βάρος φιλοξενίας χιλιάδων προσφύγων.
23. Τη θέσπιση θέσης γενικού γραμματέα και στους δήμους με πληθυσμό κάτω από 10.000 κατοίκους.
24. Ζητάμε από την κυβέρνηση να οριστεί η επόμενη Βουλή ως αναθεωρητική, έτσι ώστε από τη Συνταγματική Αναθεώρηση:

• Να προκύψει ο διττός χαρακτήρας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης: α) ως θεμελιώδης πολιτικός θεσμός έκφρασης της «τοπικής δημοκρατίας» και της «τοπικής αυτονομίας», όπως ορίζεται στον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας (ΕΧΤΑ) και β) ως διοικητικός θεσμός που συναποτελεί με την κεντρική και αποκεντρωμένη διοίκηση το ενιαίο διοικητικό σύστημα της χώρας.
• Να κατοχυρωθούν συνταγματικά οι αρχές της εγγύτητας και της επικουρικότητας.
• Να προβλεφθεί η φορολογική αποκέντρωση χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση για τους πολίτες

Για την υλοποίηση των διεκδικήσεων μας , θα προχωρήσουμε τις επόμενες ημέρες στις παρακάτω δράσεις

1. Στην αποστολή επιστολής σε όλους τους Βουλευτές, όλων των κομμάτων, από τους οποίους θα ζητήσουμε να μην δώσουν ψήφο σε κανένα νομοθέτημα που θα θίγει τα συμφέροντα της Αυτοδιοίκησης
2. Στην ανάληψη πρωτοβουλιών ενημέρωσης της Κοινής Γνώμης (με έντυπο υλικό και μηνύματα – σποτ στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο) σε τοπικό και εθνικό επίπεδο για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Αυτοδιοίκηση , καθώς και τις επιπτώσεις που θα έχει στην καθημερινότητα των πολιτών η υλοποίηση των σχεδιαζόμενων πολιτικών.
3. Στην ενημέρωση όλων των πολιτικών αρχηγών από το Προεδρείο της ΚΕΔΕ για τις θέσεις της σχετικά με τα οικονομικά των Δήμων.
4. Στο συμβολικό κλείσιμο όλων των Δήμων και πραγματοποίηση πορείας διαμαρτυρίας, αιρετών κι εργαζομένων στους Δήμους , προς το Υπουργείο Εσωτερικών και τη Βουλή των Ελλήνων σε χρόνο που θα αποφασιστεί, με δεδομένο ότι ο προϋπολογισμός θα ψηφιστεί το προσεχές Σαββατοκύριακο .
5. Στην ανάληψη ενεργειών ενημέρωσης των αρμόδιων υπηρεσιών και οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης .

Σε περίπτωση που τα αιτήματά μας δεν γίνουν δεκτά, εξουσιοδοτείται το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ για να προχωρήσουμε σε περαιτέρω κλιμάκωση των ενεργειών μας που θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων :

• τη σταδιακή διακοπή διευκόλυνσης άσκησης κρατικών αρμοδιοτήτων (Εξειδίκευση από την ΚΕΔΕ)
• τη διακοπή όλων των επιδόσεων προς τους δημότες
• τη διακοπή παροχών δικτύων κοινής ωφέλειας κι αποκομιδή από όλες τις κρατικές υπηρεσίες (ύδρευση – αποχέτευση)
• τη μη παραλαβή απορριμμάτων από παραχωρησιούχους
• την άρνηση μας να αυξήσουμε τα ανταποδοτικά τέλη καθ’ υπόδειξη. Οι δημοτικές πολιτικές καθορίζονται μόνο από το κυρίαρχο Δημοτικό Συμβούλιο κι από κανέναν άλλον.
• Τον συμψηφισμό των φόρων που πρέπει να αποδοθούν για τα χρέη του Δημοσίου προς τους Δήμους
• Τη διακοπή παροχής στοιχείων και πληροφοριών σε κρατικούς φορείς.
• Στη διενέργεια Συνεδρίου στο άμεσο χρονικό διάστημα με θέμα: Νέο κράτος – αποκέντρωση με Αυτοδιοίκηση- φορολογική αποκέντρωση- εγγύτητα – επικουρικότητα- συνταγματική αναθεώρηση.

Εξουσιοδοτείται το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ να εξειδικεύσει περαιτέρω τις μορφές αντίδρασης.

διαβαστε περισσοτερα

Απόφαση για το καταφύγιο τουριστικών σκαφών στις Ροβιές

Δύο θετικές αποφάσεις και μία αρνητική ελήφθησαν από τους αρμόδιους φορείς για τη δημιουργία καταφυγίων τουριστικών σκαφών. Οι θετικές αποφάσεις ελήφθησαν για τη προώθηση των διαδικασιών καταφυγίων τουριστικών σκαφών στην Εύβοια και την Ουρανούπολη. Στον αντίποδα αρνητική γνωμοδότηση έλαβε σχέδιο για τη δημιουργία καταφυγίου τουριστικών σκαφών στη Κέα.

Αναλυτικά, ο Δήμος Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας ενέκρινε σχέδιο σύμβασης παραχώρησης της χρήσης και εκμετάλλευσης της ζώνης (χερσαίας και θαλάσσιας) του καταφυγίου τουριστικών σκαφών στις Ροβιές από το υπουργείο Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού. Το σχετικό σχέδιο όπως αναφέρθηκε στη σχετική συνεδρίαση του Δήμου προτάθηκε από το υπουργείο και θα υπογραφεί από την υπουργό Οικονομίας, Aνάπτυξης και Τουρισμού Έλενα Κουντουρά.

Η δυναμικότητα του καταφυγίου τουριστικών σκαφών ανέρχεται σε 42 θέσεις ελλιμενισμού. Το εμβαδόν της θαλάσσιας ζώνης είναι 3.120 μ2 και το εμβαδόν της χερσαίας ζώνης 2.080 μ2. Το συνολικό κόστος των πάσης φύσεως έργων του εν λόγω καταφυγίου, σύμφωνα με τα υποβληθέντα στην Υπηρεσία στοιχεία, προϋπολογίζεται στο ποσό των 2.312.000 ευρώ. H παραχώρηση της χρήσης και εκμετάλλευσης του καταφυγίου, αρχίζει από την ημερομηνία που θα υπογραφεί η σχετική σύμβαση και λήγει μετά από 23 έτη.

Το καταβλητέο από το φορέα διαχείρισης στο Ελληνικό Δημόσιο (Δ.Ο.Υ Χαλκίδας) ετήσιο αντάλλαγμα για την παραχώρηση της χρήσης και εκμετάλλευσης του καταφυγίου, ορίζεται στο ποσό των 2.520 ευρώ και θα καταβάλλεται στην προαναφερόμενη Δ.Ο.Υ., μέσα στο πρώτο εικοσαήμερο κάθε έτους παραχώρησης.

Στο μεταξύ, η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής ενέκρινε την υποκατάσταση στην εκτέλεση του υπόλοιπου του έργου «Καταφύγιο τουριστικών σκαφών στον λιμένα Ουρανούπολης» της αναδόχου Ε.Ε. «ΑΝΑΥΡΟΣ ΑΤΒΕΕ» από την Εργοληπτική Επιχείρηση «ΚΟΜΒΟΣ ΑΒΕΤΕ».

Εξάλλου, ο Δήμος Κέας γνωμοδότησε αρνητικά επί της προτεινόμενης τροποποιημένης μελέτης χωροθέτησης τουριστικού καταφυγίου στον όρμο Βουρκαρίου Κέας, όπως αυτή εκπονήθηκε από την εταιρεία Θ. Μπομπότης – Αρχιτέκτονες Α.Ε, διότι -παρόλη την προσπάθεια της δημοτικής Αρχής για συρρίκνωση του προτεινόμενου έργου, η τελική πρόταση κρίθηκε υπερβολική για τον κόλπο του Βουρκαρίου.

Επίσης, αποφάσισε να προτείνει στο Λιμενικό Ταμείο Σύρου να εντάξει στο γενικότερο χωροταξικό σχεδιασμό του κόλπου του Αγ. Νικολάου (Master Plan), την όποια τουριστική εγκατάσταση, η οποία θα ομογενοποιηθεί και προσαρμοστεί στο συνολικό σχεδιασμό αυτού και σε σχέση με τη γενικότερη φέρουσα ικανότητα του κόλπου του Αγ. Νικολάου.

πηγή: tornosnews.gr

Διαβάστε επίσης

Πως "σκάλωσε" το καταφύγιο τουριστικών σκαφών στις Ροβιές; Εξηγήσεις Στεργίου και η ποινική ρήτρα για την επανεκκίνηση της σύμβασης

Τουριστικά αγκυροβόλια στην Βόρεια Εύβοια και η έλλειψη Μαρίνας

διαβαστε περισσοτερα

Την Τρίτη 8 Δεκέμβρη θα συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο ο προϋπολογισμός

Η τακτική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου που θα γίνει στην αίθουσα συνεδριάσεων του κτιρίου Μελά στην Λίμνη,την Τρίτη 8 Δεκεμβρίου 2015 στις 17.30 θα συζητήσει την« Έγκριση προϋπολογισμού έτους 2016»



Το Σχέδιο Πρoϋπολογισμού 2016

Διαβάστε επίσης

Σε κίνδυνο η πληρωμή μισθών των υπαλλήλων του δήμου όσο καθυστερεί η ψήφιση του Προύπολογισμού και του Τεχνικού Προγράμματος- Ενσωμάτωση προτείνει ο κ. Καλυβιώτης

διαβαστε περισσοτερα

Σε κίνδυνο η πληρωμή μισθών των υπαλλήλων του δήμου όσο καθυστερεί η ψήφιση του Προύπολογισμού και του Τεχνικού Προγράμματος- Ενσωμάτωση προτείνει ο κ. Καλυβιώτης

Σύμφωνα με την 31810/10-9-2015 εγκύκλιο  τηςΥΠΕΣΔΑ  ο δήμος μας οφείλει να ενσωματωσει το σχεδιο  του προϋπολογισμού στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων που τηρείται στο Υπουργείο Εσωτερικών μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2015. Η εγκυκλιος προειδοποιεί ότι μπορεί να επιβληθεί παρακράτηση και μη απόδοση μέρους ή του συνόλου της μηνιαίας τακτικής επιχορήγησης του δήμου ή της περιφέρειας από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ), για όσο χρόνο καθυστερεί η ενσωμάτωση του σχεδίου και του επικυρωμένου προϋπολογισμού στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων καθώς και η ψήφιση και αποστολή του προϋπολογισμού προς έλεγχο στην αρμόδια, για την εποπτεία του δήμου Αρχή  σύμφωνα με το αρθρο 77 του νόμου 4172/2013.
Η μισθοδοσία των υπαλλήλων των δήμων γίνεται ουσιαστικά μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) .

Σύμφωνα με την παρ. 3 του αρθρου 2 της  ΚΥΑ 26945/31-7-2015   για την κατάρτιση του
σχεδίου του Προυπολογισμού  από την οικονομική επιτροπή απαιτείται κατ' ελάχιστον η ύπαρξη τεχνικού προγράμματος, το περιεχόμενο του οποίου προσδιορίζεται με γνώμονα τη δυνατότητα χρηματοδότησής του και ψηφίζεται εντός της προθεσμίας ψήφισης του Προυπολογισμού .

Με βάση τα παραπάνω ο κ. Καλυβιώτης  "ως Πρόεδρος της Οικονομικής Επιτροπής και Δήμαρχος, για την Ψήφιση του Τεχνικού Προγράμματος και για την κατάρτιση του προϋπολογισμού, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων μου, της προάσπισης των αρχών χρηστής διοίκησης, της αποτελεσματικότητας καιπρος υπεράσπιση των συμφερόντων του Δήμου, των πολιτών, των δημοτών και για την ομαλή λειτουργία των υπηρεσιών του Δήμου, θεωρώ επιβεβλημένη την ενσωμάτωση στο σχέδιο προϋπολογισμού του Τεχνικού Προγράμματος, που συνάδει και με την γνώμη του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας ΟΤΑ επί του σχεδίου του προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2016 (αριθμ.πρωτ. 936/10-11-2015 έγγραφο).
Πέραν των ανωτέρω με την ενσωμάτωση του Τεχνικού Προγράμματος στο προϋπολογισμό προάγονται τα συμφέροντα του Δήμου καιψσυγκεκριμένα:
α) Προστατεύονται τα ενταγμένα και συνεχιζόμενα έργα παλαιοτέρων ετών τα οποία βρίσκονται σεψεξέλιξη και δεν είναι δυνατόν να διακοπούν, γιατί, υπάρχουν συμβατικές υποχρεώσεις. Σε αντίθετη περίπτωση θα δημιουργηθεί μεγάλη οικονομική ζημιά στο Δήμο.
β) Εξασφαλίζεται η ομαλή απόδοση στο Δήμο μας των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) και
γ) Επίσης εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη προβλεπόμενη απόδοση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) επενδυτικών δαπανών, στο Δήμο μας ποσού 219.960,00 €. "

Ο  προϋπολογισμός κατατίθεται  από την Οικονομική Επίτροπή προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο πού θα πάρει την τελική απόφαση

Το Σχέδιο Πρoϋπολογισμού 2016

διαβαστε περισσοτερα

16 χιλ. ευρώ πρόστιμο στο Δήμο για το κάμπινγκ της Λίμνης στην Σπιάδα

Πρόστιμο 16.000 € επέβαλε στο δήμο η Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισμού γιατί το κάμπινγκ της Λίμνης στην Σπιάδα λειτουργεί χωρίς Ειδικό Σήμα. Σύμφωνα με την Οικονομική Επιτροπή ο Δήμος δεν έχει καμία αρμοδιότητα ή σχέση με τη λειτουργία του κάμπινγκ που ανήκειστην Δημοτική Επιχείρηση (ΔΕΠΑΛ). η ΔΕΠΑΛ βρίσκεται σε καθεστώς εκκαθάρισης από το 2011 και δεν έχει μέχρι σήμερα γίνει παράδοση. ο Δήμος εκ του νόμου δεν εχει τηνδυνατότητα να παρέμβει στο έργο του εκκαθαριστή και για αυτό το λόγο θα κάνει προσφυγει.

Το σχετικό απόσπασμα από τα πρακτικά της συνεδρίασης τηςΟικονομικής Επιτροπής

"Σύμφωνα με το ανωτέρω έγγραφο επιβλήθηκε στο Δήμο Μαντουδίου - Λίμνης - Αγίας Άννας χρηματικό πρόστιμο 16.000,00 € πλέον χαρτοσήμου 2,4% ποσού 384,00 € ήτοι γενικό σύνολο 16.384,00 € για την λειτουργία τουριστικού καταλύματος χωρίς Ειδικό Σήμα λειτουργίας 80 θέσεων τροχόσπιτων και σκηνών ( 200 ευρώ Χ 80 κλίνες) στη περιοχή ΣΠΙΑΔΑ Λίμνης Ν. Ευβοίας.
Ο Δήμος μπορεί να υποβάλλει προσφυγή ενώπιον της Επιτροπής Προσφυγών της περ. δ της παρ. 6 του άρθρου 4 του Ν. 3270/2004 μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από της κοινοποιήσεως. Η προσφυγή πρέπει να κατατεθεί στο κεντρικό πρωτόκολλο του Υπουργείου Τουρισμού ή να σταλεί ταχυδρομικά (Λ. Αμαλίας 12, ΤΚ 10557) και ταυτόχρονα να ενημερωθεί η υπηρεσία που επέβαλε την διοικητική κύρωση.
Η άσκηση της προσφυγής αναστέλλει προσωρινά, μέχρι να εκδικαστεί, την εκτέλεση της απόφασης. Μετά την λήξη της ανωτέρω προθεσμίας και εφ' όσον δεν υποβληθεί ένσταση, η παρούσα απόφαση γίνεται οριστική και αμετάκλητη.
Επειδή η Δημοτική Επιχείρηση (ΔΕΠΑΛ) βρίσκεται υπό καθεστώς εκκαθάρισης από το έτος 2011 και δεν έχει μέχρι σήμερα γίνει παράδοση - παραλαβή του έργου της εκκαθάρισης σύμφωνα με την αριθμ. 50891/2007 υπουργική απόφαση ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.&ΑΠ. (ΦΕΚ 1867/Β/Ι4-9-2ΟΟ7), το πρόστιμο αυτό δεν πρέπει να καταλογιστεί στο Δή μο, αλλά ενδεχομένως στην υπό εκκαθάριση επιχείρηση.
Ο Δήμος ουδεμία αρμοδιότητα ή σχέση είχε με τη λειτουργία του κάμπινγκ που προξένησε το επίμαχο πρόστιμο.
Επίσης ο Δήμος κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης ουδεμία εκ του νόμου δυνατότητα παρέμβασης έχει στο έργο του εκκαθαριστή. Επομένως ήταν αδύνατη η αποτροπή της ανωτέρω επίμαχης λειτουργίας του κάμπινγκ.
Η αρμοδιότητα για την αξιοποίηση με οποιοδήποτε τρόπο του περιουσιακού στοιχείου (οικόπεδο και εγκαταστάσεις κάμπινγκ) θα περιέλθει στο Δήμο αμέσως μετά την απόφαση έγκρισης-παραλαβής από το Δημοτικό Συμβούλιο των λογαριασμών εκκαθάρισης και την απαλλαγή του εκκαθαριστή από κάθε ευθύνη, όπως προβλέπεται στην παρ. 5 της ανωτέρω υπουργικής απόφασης (ΦΕΚ 1867 /Β/14-9-2007)."

Διαβάστε επίσης

Έκθεση Λύσης &; Εκκαθάρισης της Δημοτικής Επιχείρησης Πολιτισμού –Ανάπτυξης του πρώην Δήμου Λίμνης


Η Δημοτική Κοινότητα Λίμνης καλεί τους κατοίκους και φορείς σε συζήτηση για το Δημοτικό Κάμπινγκ στην ¨Σπιάδα¨


Επίθεση Δημάρχου στον εκκαθαριστή της ΔΕΠΑΛ. Αποχώρηση παράταξης Στεργίου

διαβαστε περισσοτερα

Χορηγήθηκε άδεια εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ΤΕΡΝΑ Λευκόλιθοι

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας  χορήγησε άδειας ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ (ΕΑΘ) για την περίοδο 2013-2020 στο φορέα εκμετάλλευσης ΤΕΡΝΑ ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ Α.Ε.  στους Φούρνους

διαβαστε περισσοτερα

Στρατηγικός και Επιχειρησιακός Σχεδιασμός των Δήμων: προγραμματισμός - στοχοθεσία

Στρατηγικός και Επιχειρησιακός Σχεδιασμός των Δήμων: προγραμματισμός - στοχοθεσία
#Σαπουνάκης Τάσος, Οικονομολόγος
Σύμβουλος Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Πολλές αξιόλογες θεσμικές παρεμβάσεις που κατά καιρούς επιχειρήθηκαν στο πλαίσιο βελτίωσης της λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν κατόρθωσαν να επιφέρουν μέχρι σήμερα στη χώρα μας τα επιθυμητά αποτελέσματα εξ αιτίας της αδυναμίας ιεράρχησης των προτεραιοτήτων, της αλληλοεπικάλυψης των αρμοδιοτήτων, αλλά κυρίως λόγω της απουσίας μιας κουλτούρας συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκομένων φορέων, παρότι η αναγκαιότητα των εννοιών του προγραμματισμού και της στοχοθεσίας έχει θεσμικά αναγνωριστεί.
Πράγματι, κυρίαρχη θέση στη σύγχρονη διοικητική επιστήμη και πρακτική κατέχει η έννοια της οργάνωσης. Βασικά της στοιχεία είναι το όραμα (vision) και η αποστολή (mission). Το δε μέσο για την πραγμάτωσή τους είναι ο προγραμματισμός (planning). Ως βασική λειτουργία του management, ο προγραμματισμός θέτει τους στόχους και προσδιορίζει τους τρόπους και τις ενέργειες μέσω των οποίων αυτοί θα πραγματοποιηθούν.
Δεδομένου λοιπόν ότι οι κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες μιας σύγχρονης κοινωνίας, όπως της ελληνικής, απαιτούν σύγχρονες μεθόδους παροχής υπηρεσιών, η εισαγωγή βασικών αρχών του management στη Δημόσια Διοίκηση και Αυτοδιοίκηση θεωρήθηκε αυτονόητη για τον κοινό νομοθέτη.
Έτσι ο Προγραμματισμός και η Στοχοθεσία «εισέβαλαν» στη Δημόσια Διοίκηση και την Αυτοδιοίκηση. Πιο συγκεκριμένα, με τους Ν. 3463/06 και 3852/10 ο Προγραμματισμός (τον οποίο αρχικά συναντούμε στη ιστορία των διοικητικών μεταρρυθμίσεων της χώρας ως «δημοκρατικό προγραμματισμό» με το ν.1622/86) καθιερώνεται ως εργαλείο σχεδιασμού και ανάπτυξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (α΄ και β΄ βαθμού) μέσω των πενταετών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.
Μερικά χρόνια νωρίτερα το όραμα για μια Διοίκηση με Στόχους επιχειρείται να γίνει πραγματικότητα με το ν. 3230/04. Ωστόσο, τόσο ο Προγραμματισμός, όσο και η Στοχοθεσία δεν εμπεδώθηκαν στη διοικητική φιλοσοφία και πρακτική της χώρας μας, αν και διεθνώς αναγνωρίζεται η σχέση τους ως ουσιώδης όρος για την αποτελεσματική λειτουργία και αναπτυξιακή προοπτική της Δημόσιας Διοίκησης.
Εν προκειμένω, ο Προγραμματισμός διακρίνεται σε

στρατηγικό (διαμορφώνει την αποστολή, το όραμα και τους μακροπρόθεσμους στόχους) και
επιχειρησιακό (αποφασίζει για την ποσότητα, την ποιότητα και το χρονοδιάγραμμα των ενεργειών και δράσεων που πρέπει να γίνουν και τα μέσα με τα οποία θα επιτευχθούν μετρήσιμοι βραχυπρόθεσμοι στόχοι). Είναι το μέσο για μια αποτελεσματική διοίκηση. Συνδέεται άμεσα με τον Προϋπολογισμό, ο οποίος ποσοτικοποιεί τα στοιχεία του προγραμματισμού μετατρέποντάς τα σε αξίες και ενώ εξυπηρετεί βραχυχρόνιους στόχους, είναι εναρμονισμένος με μια μακροχρόνια στρατηγική.

Ο Προγραμματισμός, είτε είναι βραχυχρόνιος (από 6 μήνες έως 1 χρόνο), είτε είναι μακροχρόνιος (από 3 έως 5 χρόνια) δεν παράγει αποτέλεσμα, αλλά δίνει απλώς κατευθύνσεις και πληροφόρηση. Αποτέλεσμα παράγει η εξειδίκευσή του σε Πρόγραμμα Δράσεων και Ενεργειών (ετήσια προγράμματα δράσης). Πρόκειται λοιπόν για μια διαδικασία ή ένα σύνολο ενεργειών με τις οποίες καθορίζονται οι στόχοι του φορέα, προβλέπεται η εξέλιξη στο μέλλον των μεταβλητών του εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος και προσδιορίζονται οι τρόποι, οι ενέργειες και τα μέσα με τα οποία θα επιτευχθούν οι στόχοι στο συγκεκριμένο περιβάλλον.
Στην περίπτωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της Δημόσιας Διοίκησης που η αποτελεσματικότητά τους αναγνωρίζεται ως το κλειδί για την εκκίνηση και στήριξη της αναπτυξιακής διαδικασίας της χώρας, αυτή δεν μπορεί να επιτευχθεί παρά μόνο με όραμα, αποστολή, στρατηγική και σχέδια δράσης.
Δηλαδή η ανάπτυξη είναι συνυφασμένη με τον προγραμματισμό.
Γιατί όμως τόση επιμονή για την εφαρμογή αυτού του εργαλείου; Τι ακριβώς κάνει ένα Επιχειρησιακό Πρόγραμμα και γιατί έχει τόση σημασία για το φορέα που το εκπονεί και καλείται να το εφαρμόσει;
Ένα Επιχειρησιακό Πρόγραμμα:
1) βοηθάει στη βελτίωση της λειτουργίας του ΟΤΑ και των εποπτευόμενων νομικών του προσώπων.
2) αποτυπώνει τη στρατηγική της ηγεσίας, την αναλύει σε Πενταετές Πρόγραμμα Δράσης και την εξειδικεύει σε Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης.
3) προγραμματίζει, παρακολουθεί και αξιολογεί τη δράση του ΟΤΑ.
4) εξορθολογίζει την οικονομική διαχείριση και εμποδίζει την κατασπατάληση των πόρων.
5) ενθαρρύνει τη συμμετοχή, εμπλέκοντας με σαφώς καθορισμένο τρόπο, κατά τη διαδικασία σύνταξής του:
- όργανα λήψης αποφάσεων
- υπηρεσιακά στελέχη
- φορείς και ομάδες πολιτών
6) μετράει στόχους, μέσω της αξιοποίησης συστήματος δεικτών επίδοσης (εισροών, εκροών και αποτελέσματος).
7) διερευνά πλήθος πηγών χρηματοδότησης, αποτελώντας βάση για το σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων κυρίως αναπτυξιακού χαρακτήρα.
Όπως γίνεται αντιληπτό το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα αποτελεί ισχυρό εργαλείο επικοινωνίας, διασφαλίζοντας παράλληλα τη διεκδικητική ικανότητα του φορέα. Η απουσία ενός τέτοιου εργαλείου σχεδιασμού και προγραμματισμού αποτελεί εμπόδιο τόσο στην εξέλιξη του φορέα όσο και στη διαδικασία αυτορρύθμισης, όπου και όταν αυτή χρειάζεται.
Η Στοχοθεσία, από την άλλη μεριά, αποτελεί μια διαδικασία προσδιορισμού σαφών επιδιώξεων - επιδόσεων στα ανώτατα ιεραρχικά επίπεδα κάθε φορέα και εν συνεχεία διάχυσης των γενικότερων αυτών επιδιώξεων υπό μορφή εξειδικευμένων δράσεων σε κάθε κατώτερο ιεραρχικό επίπεδο με ετήσια δέσμευση υλοποίησης. Υλοποιείται μέσω της εφαρμογής μέτρησης με δείκτες αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας προκειμένου να αξιολογηθούν οι υπηρεσίες ως προς την παρεχόμενη εξυπηρέτηση.
Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στη Δημόσια Διοίκηση, σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν.3230/04, αποσαφηνίζονται οι έννοιες αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα και ορίζονται ως: Αποτελεσματικότητα είναι η ικανότητα ενός δημόσιου φορέα να εκ-πληρώνει τους προγραμματισθέντες στόχους και Αποδοτικότητα είναι η ικανότητα του να επιτυγχάνει στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τους στόχους αυτούς με το μικρότερο δυνατό κόστος.
Οι στόχοι καθορίζονται με τρόπο ώστε να είναι (SMART):
 Συγκεκριμένοι (Specific) Μετρήσιμοι (Measurable)
 Συμφωνημένοι (Agreed) Ρεαλιστικοί (Realistic)
 Χρονικά Προσδιορισμένοι (Timed)
Για την αποτίμηση της Αποτελεσματικότητας και Αποδοτικότητας χρησιμοποιούνται δείκτες μέτρησης, οι οποίοι εξειδικεύονται περαιτέρω σε γενικούς και ειδικούς που ακολουθούν συγκεκριμένο τρόπο εφαρμογής, με καθορισμένη περιοδικότητα, όχι μεγαλύτερη του τριμήνου. Στην περίπτωση που υπάρχει απόκλιση δίνεται η δυνατότητα επανακαθορισμού ή τροποποίησης του ετήσιου χρονοδιαγράμματος.
Το σύστημα δεικτών επίδοσης του φορέα, δηλαδή η μέτρηση των στόχων, εμπεριέχεται - όπως προαναφέρθηκε - στον Επιχειρησιακό Προγραμματισμό και αποτελεί ένα από τα στάδια υλοποίησής του, ενώ οι στόχοι του φορέα πρέπει να συνδέονται με τους πόρους που διαθέτει και να επιμερίζονται ανά δραστηριότητα.
Mε την απουσία στοχοθεσίας όχι μόνον χάνεται ο προσανατολισμός, αλλά υπάρχει αδυναμία ελέγχου και στη συμμετοχή και επίδοση του ανθρώπινου δυναμικού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απαξίωση του παραγόμενου έργου και ακόμα χειρότερα τον κίνδυνο στρεβλής αξιολόγησης του ανθρώπινου δυναμικού.
Η πλημμελής λοιπόν εφαρμογή (απουσία δεσμευτικών όρων) των εργαλείων του Προγραμματισμού και της Στοχοθεσίας, ακόμα και η μη εφαρμογή τους σε πολλές των περιπτώσεων (π.χ. του Προγραμματισμού στην Κεντρική Διοίκηση και της Στοχοθεσίας στην Αυτοδιοίκηση, βλ. παρ. 8 και 15 των αρ. 267 και 268 τουν.3852/10 α-ντίστοιχα) έχουν οδηγήσει στην απαξίωσή τους ως σύγχρονα εργαλεία δημιουργίας νέων μοντέλων οργάνωσης της Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Υπό τις παρούσες δημοσιονομικές συνθήκες, Δημόσια Διοίκηση και Τοπική Αυτο-διοίκηση οφείλουν να μεταθέσουν το κέντρο βάρους από το «τυχαίο» αποτέλεσμα στο «στοχευμένο», έτσι ώστε να αναδειχθούν σημαντικές πολιτικές, να ενισχυθεί η διαφάνεια, να συντονιστούν οι υπηρεσίες προς όφελος του εξορθολογισμού των δαπανών. Για να γίνει αυτό πρέπει να επαναξιολογηθούν τα διαθέσιμα εργαλεία και να ιεραρχηθούν οι προτεραιότητες. Και σε αυτό σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι αρμόδιες Διευθύνσεις Προγραμματισμού. Οι συντονισμένες ενέργειές τους μπορούν να οδηγήσουν στην εισαγωγή μόνιμων διαδικασιών και «κουλτούρας» προγραμματισμού σε όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, κατ’ επέκταση και φορείς.
Πλεονεκτήματα του Στρατηγικού - Επιχειρησιακού Σχεδιασμού
Τα οφέλη που προκύπτουν από τη διαδικασία ενός στρατηγικού σχεδιασμού που οδηγεί σε ένα πενταετές στρατηγικό σχέδιο σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, έχουν ως εξής:
 Παρέχει στον ΟΤΑ καλύτερη εποπτεία και έλεγχο των εξωτερικών παραγόντων.
 Λειτουργεί ως εργαλείο για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και την κατανομή πόρων.
 Συσπειρώνει το προσωπικό του φορέα, δημιουργώντας διαύλους επικοινωνίας με-ταξύ αιρετών και διοίκησης.
 Ευαισθητοποιεί τα αιρετά μέλη του συμβουλίου για τα τρέχοντα θέματα.
 Ενισχύει το ηθικό στον φορέα και αναπτύσσει ένα αίσθημα εμπιστοσύνης.
Ο στρατηγικός σχεδιασμός συνιστά μια διαδικασία με την οποία ένας δήμος ή μία περιφέρεια οραματίζεται το μέλλον και προβλέπει τις αναγκαίες διαδικασίες για την υλοποίηση των μακροπρόθεσμων στόχων. Βέβαια το πρόβλημα βρίσκεται στην αναζήτηση τρόπων ενσωμάτωσης του μακροπρόθεσμου οράματος στα βραχυπρόθεσμα στρατηγικά σχέδια δράσης ενός ΟΤΑ.
Εν προκειμένω, σε κάθε πολύπλοκο οργανισμό αναδύονται δύο ανταγωνιστικές ατζέντες: η Λειτουργική Ατζέντα και η Ατζέντα Αλλαγής. Η πρώτη, απαντώντας στο ερώτημα «Για ποιο λόγο είμαστε εδώ;» αφορά τις καθημερινές διαδικασίες ρουτίνας για τη λειτουργία του οργανισμού – τι κάνει και πώς το κάνει. Αυτές θεωρούνται, και όχι άδικα, κρίσιμες για την εύρυθμη λειτουργία του φορέα. Αντίθετα, η Ατζέντα Αλλαγής απαντά στο ερώτημα «Πού θέλουμε να πάμε;», διοχετεύοντας τις ενέργειες του προσωπικού στην εκπόνηση στρατηγικών, οι οποίες επιλύουν νέα και αναδυόμενα σημαντικά προβλήματα που έχουν επίδραση στη λειτουργία του φορέα.
Οι δύο Ατζέντες αλληλοσυμπληρώνονται, αφού οι διαδικασίες και οι βελτιώσεις της Ατζέντας Αλλαγής ενσωματώνονται στη λειτουργία του φορέα, και αντιστοίχως γίνονται μέρος της Λειτουργικής Ατζέντας. Επίσης, όπου η διαρκής βελτίωση συνιστά προτεραιότητα, η νέα Λειτουργική Ατζέντα καθορίζει την Ατζέντα Αλλαγής.
Στόχος φυσικά είναι η βελτίωση της απόδοσης της περιφέρειας ή του δήμου μέσα από μία προσέγγιση που κάνει ξεκάθαρο σε όλους ποιος θέτει την Λειτουργική Ατζέντα και ποιος ορίζει την Ατζέντα Αλλαγής, ποιοι πόροι είναι διαθέσιμοι για τον καθένα και πώς θα αξιολογηθεί η απόδοση όλων.
Αυτά τα θέματα δεν είναι από διαχειριστική άποψη εύκολα και προϋποθέτουν ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και διαφάνειας σε επικοινωνιακό επίπεδο. Η αποστολή του στρατηγικού σχεδίου είναι να «γεφυρώσει» τις δύο Ατζέντες, αναδεικνύοντας στρατη-γικές και σχέδια δράσεις, εντοπίζοντας εμπόδια και αποσαφηνίζοντας τις ανάγκες που πρέπει να ικανοποιηθούν στα επόμενα 3-5 χρόνια. Το σύστημα μέτρησης της απόδοσης παρέχει την αναγκαία υποστήριξη για τον έλεγχο προόδου της στρατηγικής, τη δημιουργία μιας μεθοδολογίας αναφορών και την παροχή ενός μέσου για την αξιολόγηση της προόδου των εξελισσόμενων έργων.
Τα κύρια βήματα της διαδικασίας του στρατηγικού σχεδιασμού περιλαμβάνουν τη λή-ψη πληροφοριών μέσω της διαβούλευσης (με τη συμμετοχή όλων των κοινωνικών φορέων), την ανάλυση των πληροφοριών, την ανάδειξη των κρίσιμων θεμάτων που αντιμετωπίζει ο οργανισμός, τη διαμόρφωση ενός στρατηγικού οράματος, την αναθεώρηση της αποστολής και τη χάραξη στρατηγικών κατευθύνσεων.
Προγραμματικό πλαίσιο
1) Νέα δημοτική περίοδος 2014-2019 (πρώτη φορά πενταετία 2014 – 2019)
2) Νέο ΕΣΠΑ 2014 - 2020
3) Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (Μ.Π.Δ.Σ. 2016 -2019)
Συμπέρασμα: Προγραμματισμός της πενταετίας
Αναδιοργάνωση δομών και λειτουργίας
1) Νέοι Ο.Ε.Υ. (ΥΠ.ΕΣ.- Υ.Δ.Μ.Η.Δ.), κινητικότητα, αξιολόγηση
2) Ε.Π. «Μεταρρύθμιση του Δημοσίου»: Στρατηγικό σχέδιο για την προτυποποίηση και απλούστευση των διαδικασιών λειτουργίας με την αξιοποίηση ΤΠΕ στην Τοπική Αυτοδιοίκηση α΄ και β΄ βαθμού οριζόντιες λειτουργίες (τεχνικά έργα, προγραμ-ματισμός, οικονομική διαχείριση, ανθρώπινο δυναμικό), ακίνητη περιουσία, είσπρα-ξη εσόδων, αναβάθμιση κοινωνικών υπηρεσιών, στήριξη μικρών νησιωτικών δή-μων, ΦΟΔΣΑ, πολεοδομίες, ύδρευση – αποχέτευση.
Πενταετή Επιχειρησιακά Προγράμματα
1) Έκδοση νέας Υ.Α., απλοποίηση διαδικασιών και περιεχομένου
2) Ολοκληρωμένα προγράμματα τοπικής και οργανωτικής ανάπτυξης των Δήμων και των νομικών προσώπων: Στρατηγικό σχέδιο, Επιχειρησιακό σχέδιο, Δείκτες παρακολούθησης - αξιολόγησης
3) Εξειδικεύονται σε Ετήσια Προγράμματα Δράσης Δήμου και Ν.Π.
4) Εκπόνηση στρατηγικού σχεδίου από Ν.Π.: εξειδίκευση άξονα προτεραιότητας «Κοινωνική πολιτική, υγεία, παιδεία, πολιτισμός, αθλητισμός»
Ε.Π. Περιφερειών: προγράμματα νέου τύπου για Δήμους
1) Τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων: δήμοι, κοινωνία πολιτών, ιδιωτικός τομέας, αναπτυξιακά προγράμματα σε επίπεδο ομάδας δήμων, ομάδες τοπικής δράσης
2) Ολοκληρωμένη χωρική επένδυση: έργα υποδομής, κοινωνικές επενδύσεις σε επίπεδο ομάδας δήμων
3) Ολοκληρωμένη βιώσιμη αστική ανάπτυξη: πιλοτικά καινοτομικά, επιδεικτικά έργα σε αστικό περιβάλλον, αστική κινητικότητα, μείωση ρύπανσης
Τα προγράμματα & τα χρηματοδοτικά εργαλεία που προβλέπονται για την Τ.Α. είναι άκρως ανταγωνιστικά. Οι οργανωτικές ελλείψεις και αδυναμίες δυσχεραίνουν την ανταπόκριση στις απαιτήσεις της νέας προγραμματικής περιόδου. Οι Δήμοι που θα αποκτήσουν προβάδισμα, θα έχουν σαφές πλεονέκτημα στη διεκδίκηση των παρεμβάσεων που έχουν σχεδιάσει
Ανασχεδιασμός επιχειρησιακών διαδικασιών
1) Ουσιαστική επανασχεδίαση των επιχειρησιακών διαδικασιών ώστε να επιτευχθούν ριζικές αλλαγές στα κρίσιμα ζητήματα που καθορίζουν την αποδοτικότητα ενός φορέα (κόστος, εξυπηρέτηση, ποιότητα, ταχύτητα)
2) Διαδικασία: δομημένο σύνολο δραστηριοτήτων σχεδιασμένο για να παράγει ένα συγκεκριμένο επιθυμητό αποτέλεσμα
3) Αρχές: πολλές εργασίες συγχωνεύονται σε μία, λήψη αποφάσεων ως τμήμα της εργασίας, κατάργηση περιττών διαφοροποιήσεων, παραμετροποίηση υπηρεσιών στις ανάγκες του πολίτη, παροχή πληροφόρησης, ενδυνάμωση ανθρώπινου δυναμικού, συστήματα πληροφορικής
4) Κανονισμοί
Δημοτικός προγραμματισμός: από τα Ε.Π. στα τοπικά σχέδια
1) Συγκρότηση ολοκληρωμένων πολιτικών σε τοπικό / τομεακό επίπεδο π.χ. δημοτική πολιτική για το παιδί (Σχολεία, προσχολική αγωγή, αθλητισμός - πολιτισμός - δια βίου μάθηση, παιδικές κατασκηνώσεις, κοινωνική πολιτική)
2) Πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα, συνέργιες, οικονομίες κλίμακας
3) Απαιτήσεις ΕΣΠΑ, οργανωτικά μέτρα
Παραδείγματα
 Τοπικά σχέδια διαχείρισης αποβλήτων
 Τοπικά προγράμματα Δια Βίου Μάθησης
 Τοπικά σχέδια κοινωνικής ένταξης
 Κοινωνικές συμπράξεις ΤΕΒΑ 2014 –2020
Ernest Rutherford, βρετανός νομπελίστας της Φυσικής, με αφορμή την πολιτική καινοτομίας στο Ηνωμένο Βασίλειο:
Κύριοι τα χρήματα μας τελείωσαν. Είναι καιρός να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε"

διαβαστε περισσοτερα